Nga Anna Toro
ROMË – Përvetësimi, mashtrimi i taksave, korrupsion, dhuna dhe infiltrimi kriminal. Një fije e kuqe, ajo e korrupsionit, e cila duket që është dhe shkaku i protestave që në muajt e fundit kanë ndezur Ballkanin dhe Evropën qendrore, nga Republika Çeke, Serbia, Mali i Zi deri në Shqipëri. Ngjarja e fundit e madhe ka ndodhur vetëm dy ditë më parë: Ditën e diel, më 23 qershor mbi 300 mijë njerëz dolën në rrugë në Pragë për të protestuar kundër qeverisë së Andrej Babis, ku javën e fundit kishte një pjesëmarrje të madhe në protesta. Njeriu i dytë më i pasur në vend, Babis është akuzuar për konflikt interesi dhe dyshohet për mashtrim për miliona euro në kontekstin e fondeve të BE. “Nuk jap dorëheqje, nuk kam bërë asgjë të gabuar”, vazhdon kryeministri çek, duke sjellë pakënaqësi dhe protesta në rrugët e kryeqytetit.
Pak ditë më parë ishte radha e Shqipërisë, me opozitën e djathtë të udhëhequr nga Lulzim Basha, të cilët protestuan në Tiranë kundër qeverisë së kryeministrit socialist Edi Rama. Ai akuzohet për: mashtrime zgjedhore gjatë zgjedhjeve të vitit 2017 që e sollën atë në pushtet, mashtrim dhe bashkëpunim me krimin e organizuar. Kjo situatë po përkeqësohet në funksion të zgjedhjeve lokale të planifikuara për 30 qershor. Zgjedhjet janë bojkotuar nga opozita dhe gjithashtu zgjedhjet u anulluan nga Presidenti i Republikës Ilir Meta duke i shtyrë ato. “Një akt individual dhe jokushtetues”, e ka cilësuar Rama vendimin e Metës, duke përsëritur se zgjedhjet do të zhvillohen në datën e caktuar dhe madje duke filluar procedurat për largimin e Presidentit të Shtetit. Kjo është një përplasje midis qeverisë dhe opozitës, e cila po ndodh për një kohë të gjatë, me demonstrata të shumta që kanë parë edhe përdorimin e policisë kundrejt protestuesve, autobotët e ujit dhe deri tek gazi lotsjellës, me një rritje të dhunës në të dy anët, aq shumë sa për të shtyrë zyrat diplomatike të Italisë, Evropës dhe SHBA-së për të ndërhyrë.
Presidenti i Malit të Zi, Milo Dukanoviq, akuzohet për korrupsion duke bërë që masa të ndrihet në protesta të ndërmarra që në shkurt ku solli edhe kulmin e tyre me 25 mijë njerëz në rrugë në një vend prej 620 mijë banorësh. Dukanoviqi për një kohë ka qenë objekt i hetimeve dhe dyshimeve për bashkëpunim me organizatat kriminale dhe gradualisht ka çuar në transformimin e Malit të Zi në një shtet njëpartiak. Megjithëse ndërhyrja që shpërtheu protestat në muajt e fundit kishte të bënte mbi të gjitha një video që tregon presidentin e grupit të fuqishëm financiar Atlas, Duško Knežević, në aktin e dërgimit të një zarfi që përmban një dhuratë nga ish kryetarit të Podgoricës, Slavoljub Stijepović , një ish-anëtar i partisë në pushtet. Video u lirua nga vetë Knezeviq, pastaj iku në Londër për të shmangur arrestimin.
Së fundmi, Serbia – vendi që Brukseli krenohet pë hapje të procesit të integrimit në BE midis atyre në rajonin e Ballkanit. Demonstratat e qytetarëve dhe kundërshtimi ndaj udhëheqjes në pushtet vazhdojnë kundër presidentit Aleksandar Vuçiç, të akuzuar për mashtrim zgjedhor në zgjedhjet e vitit 2016, sulmet kundër gazetarëve, korrupsionin dhe procedurat e paqarta në ndarjen e fondeve kryesisht për mediat pro-qeveritare. Me sloganin “Një nga pesë milionë” – nga deklarata e Vuçiçit, “unë nuk do të pranoj kërkesat e protestuesve edhe nëse ata ishin pesë milionë” – cikli i protestave filloi përsëri në fund të nëntorit 2018 pas sulmit ndaj politikanit të opozitës Borko Stefanoviç. Edhe sot, protestuesit vazhdojnë të bëjnë thirrje për zgjedhje të lira dhe një fund të dhunës politike në vend.
