Ambasadorja Amerikane në Tiranë, Yuri Kim, përsëriti të Enjten apelin e saj drejtuar qeveritarëve shqiptarë për të ri-ngritur brenda këtij viti Gjykatën Kushtetuese, pikërisht në të njëjtën ditë kur u zbardh një vendim kontravers i Gjykatës së Apelit Administrativ rrezikon të shtyjë procesin e plotësimit të vakancave edhe për të paktën 6 muaj.
Diplomatja amerikane deklaroi për “Zërin e Amerikës” se ka marrë garanci nga Presidenti Ilir Meta dhe Kryeparlamentari Gramoz Ruçi se do të plotësohen vakancat, të cilat do e kthejnë në funksionale Gjykatën Kushtetuese brenda datës 31 Dhjetor 2020.
Por, paralel me deklaratat e ambasadores Kim, një trupë e Gjykatës së Apelit Administrativ, i kërkoi Këshillit të Emërimeve në Drejtësi që të rihapë hetimin pasuror për Zhaklina Peton, një kandidate për në Gjykatën Kushtetuese, e rrëzuar plot 4 herë në procedurat e mëparshme. Në vendimin e Gjykatës, të marrë me shumicë votash, gjykata i dikton Këshillit të Emërimeve në Drejtësi se cilat prova dhe dokumenta duhet të marrë në konsideratë gjatë hetimit pasuror, duke i tjetërsuar tërësisht kompetencën ekskluzive që i ka dhënë ligji KED-së.
Në një lexim të vendimit të zbardhur të Gjykatës Administrative vërehet se trupa gjykuese ka tejkaluar kompetencat e saj, diçka që është konstatuar edhe nga anëtari në pakicë.
Në rast se Këshilli i Emërimeve në Drejtësi do të marrë në konsideratë konstatimet e vendimit kontravers të gjykatës, e gjithë procedura për plotësimin e vakancës, në të cilën ka konkuruar juristja Peto, do të futet në kalendat greke, të cilave nuk u dihet fundi. Pedagogia Zhaklina Peto ka konkuruar, së bashku me 10 juristë të tjerë, për vakancën e shpallur në Gjykatën Kushtetuese nga Presidenti i Republikës, pas largimit të ish-anëtarit Besnik Muçi. Në Tetor 2020, Këshilli i Emërimeve në Drejtësi e skualifikoi Peton për shkak të problemeve me pasurinë.
Bashkë me atë u skualifikuan edhe 7 aplikantë të tjerë, duke kualifikuar vetëm dy prej kandidatëve, të cilët po vijojnë procedurat e radhës. Peto e ankimoi vendimin e skualifikimit pranë Gjykatës Administrative të Apelit.
Në një vendim të Nëntorit 2020, kjo gjykatë konstatoi se Këshilli i Emërimeve në Drejtësi kishte anashkaluar disa aspekte proceduriale dhe për këtë arsye duhet të rishqyrtohej vendimi i saj. Në atë vendim, gjykata i qëndroi rigoroze ligjit, duke mos u përfshirë në elementët e verifikimit të pasurisë, integritetit dhe profesionalizmit, për sa kohë që këtë detyrë ligji ia ka ngarkuar në mënyrë ekskplicite Këshillit të Emërimeve në Drejtësi.
Pas vendimit të gjykatës të nëntorit, Këshilli i Emërimeve në Drejtësi e rimerr sërish në shqyrtim kandidaturën e Zhaklina Petos dhe vendos sërish skualifikimin e saj, për shkak të problemeve me pasurinë. Kandidatja Peto e ankimon sërish këtë vendim në Gjykatën e Apelit Administrativ.
Kjo e fundit, në 7 Dhjetor 2020, vendosi të detyrojë sërish Këshillin e Emërimeve në Drejtësi që të ri-përfshijë në garë Zhaklina Peton. Por argumentat janë shumë më të ndryshëm nga vendimi gjyqësor i mëparshëm.
Gjykata konstaton se KED i ka përmbushur detyrat e lëna në vendimin e mëparshëm, përsa i përket aspektit procedurial. Por, shumica e trupës gjykuese vlerëson se përmbushja e detyrave nga KED është e pamjaftueshme, pasi ai institucion duhet të rihapë hetimin pasuror për Zhaklina Peton. Sipas gjykatës, KED duhet t’i referohet një raporti të Inspektoratit të Lartë të Deklarimit dhe Kontrollit të Pasurive, i cili ka sheshuar problematikat e konstatuara më herët po nga ai institucion.
Ky qëndrim i gjykatës, përveçse është një diktim i paligjshëm për veprimtarinë e Këshillit të Emërimeve në Drejtësi, shkon gjithashtu në të kundërt të parashikimeve ligjore të Reformës në Drejtësi.
Këshilli i Emërimeve në Drejtësi, ashtu si edhe strukturat e Vetingut, ndihmohet në verifikimet mbi kandidatët nga institucione të ndryshme, përfshirë edhe Inspektoratin e Pasurive.
Por, vlerësimet dhe raportet e institucioneve ndihmëse i nënshtrohen një verifikimi edhe nga Këshilli i Emërimeve në Drejtësi, i cili ka tagrin ligjor për të vendosur nëse kandidatët për në Gjykatën Kushtetuese përmbushin kriteret për t’u kualifikuar ose jo.
Pra, duket qartë që vendimi gjyqësor shkon përtej kompetencave të gjykatës, ndërkohë që ai rrezikon të shtyjë për një kohë akoma më të gjatë plotësimin e vakancave në Gjykatën Kushtetuese.
Tashmë “topi” është në fushën e Këshillit të Emërimeve në Drejtësi, i cili duhet të vlerësojë nëse do të marrë në konsideratë rekomandimet ekstra-ligjore të Gjykatës ose të vijojë procedurat për plotësimin e vakancave brenda datës 31 Dhjetor 2020, siç përmend shpesh ambasadorja e Shteteve të Bashkuara në Tiranë, Yuri Kim.
/Tpz.al
