Terrori komunist i Brigadave të Ndjekjes, strukturat që vranë mijëra shqiptarë në vitet e para të diktaturës komuniste. Si organizoheshin vrasjet për të bërë shembuj në popull me qëllim shtypjen e çdo zëri kundër regjimit.
Brigadat e Ndjekjes, ishin forcat terroriste të viteve të para të regjimit komunist, që kryen mijëra vrasje njerëzish të pafajshëm të etiketuar si kundërshtarë të regjimit komunist. Një prej drejtuesve të këtyre brigadave ishte Todi Lubonja. Përmes këtyre brigadave, udhëheqja komuniste e drejtuar nga diktatori Enver Hoxha, organizoi gjatë viteve të para të sistemit komunist, vrasje mizore
në të gjithë Shqipërinë por kryesisht në Veri të vendit.
Terrori komunist i viteve të para ishte për të zhdukur çdo pinjoll familjesh që mund t’i sillnin telashe sistemit gjatë pushtetit, por njëherësh edhe terrorizimin popullit për të shuar çdo frymë kundërshtimi ndaj komunistëve. Operacione të tmerrshme janë kryer në Veri të vendit, ku Brigadat e Ndjekjes kanë vrarë njerëz të pafajshëm, në mënyrat më mizore. Një prej drejtuesve të këtyre brigadave famëkeqe ishte Todi Lubonja, i cili disa vite më vonë do ta provonte në kurrizin e tij dhe të familjes, dhunën e sistemit, për të cilin kishte kontribuar aq shumë për ta ngritur në këmbë.
Në një letër që Todi Lubonja i dërgonte Komitetit Qëndror të PKSH-së (Partia Komuniste Shqiptare), më 19 qershor të vitit 1946, ka detaje që tregojnë për masakrat e komunistëve ndaj kundërshtarëve të regjimit dhe njerëzve të pafajshëm. Në raportimin e Todi Lubonjës, duket zelli me të cilin ai jep shifrat e vrasjeve që ishin bërë brenda dy ditësh dhe planet për vrasjet në ditët e ardhshme. Ka emra e mbiemra njerëzish të vrarë me gjyq e pa gjyq, ka emra fshatrash e krahinash, si dhe projektin e komunistëve për të shtypur popullin përmes propagandës së dhunshme të vrasjes së atyre që nuk ishin të preferuarit e regjimit. Në letër evidentohet edhe një tjetër fakt i dhimbshëm, vrasja e atyre personave që guxonin të strehonin “kundërshtarët e regjimit”.
Letra
Nr.25/5 Rez 20 Qershor 1946
Komitetit Qendror të P.K.Sh.
Lidhje me telin Nr.25/4 Rez datë 11 Qershor 1946.
Sot, më datën 19 Qershor 1946, në orët e para të mëngjesit u ekzekutuan me vendim të Gjyqit Special, katër të arrestuarit Nazif Reçi, Bajram Vlesha, Fiqiri Zeai dhe Gani Hoxha që u kapën disa ditë më parë. Gjithashtu me vendim të Gjyqit Special, u ekzekutuan në
Shumbat, tre strehuesa të Dam Kaloshit dhe Cen Elezit të quajturit Cen Selmani, Adem Bitri dhe Rustem Bitri.
Për të bërë që populli t’i aprovojë këto masa, do të organizojmë duke filluar që nga data 20 qershor 1946 metingje dhe konferenca më të gjata në qendrat e grumbullimit të nën-prefekturave. Në këto konferenca do të vihet në dukje se do të godasim pa mëshirë kriminelët dhe strehuesit.
Me këtë rast do të bëhet dhe thirrje për dorëzim duke theksuar se faji do t’u rëndohet më tepër në rast se nuk dorëzohen për të dalë para gjyqit.
Do të hidhet parrulla për besëlidhjet e 3-4 fshatrave për mos strehimin e kriminelëve, kjo në formë e tifaqer. Mbi efeketet dhe përshtypjet e këtyre masave konferencave do t’u njoftojmë me letër të veçantë.
Todi Lubonja
Disa vite më vonë, do të ishte vetë Todi Lubonja në krahun e viktimave. Pas Plenium të IV të PPSH-së, në vitin 1974, Todi Lubonja dhe Fadil Paçrami u dënuan për veprimtari armiqësore si pjestarë të të ashtuquajturit “grup liberal”. Lubonja ishte në atë kohë drejtor i përgjithshëm i Radio Televizionit Shqiptar, kur u zhvillua festivali i 11, në vitin 1973, pas të cilit u arrestua bashkë me një grup drejtuesish të institucioneve të artit komunist në Shqipërinë e asaj kohe. Në atë festival u vu re një frymë liberale, megjithëse Shqipëria ishte një vend krejtësisht i mbyllur. Për këtë frymë liberale, u fajësua Lubonja dhe grupi tjetër i drejtuesve.
