Nga Flutura Açka
Ky është liqeni i Funarit, jo shumë kilometra larg Elbasanit, por më parë duhet të kalosh me makinë ca kilometra nëpër një peizazh fantazmagorik. Për një si unë, që jam sjellur atyre anëve, për shkak të jetës jo aq të lehtë timen, qysh fëmijë, ky vend më jep një magjepsje të veçantë.
Në kërkim të atyre kujtimeve, rashë në gjurmët e një personazhi tim, që piu me mua kafe (edhe në mungesë – personazhi është personazh) tek kjo ndenjëse e thjeshtë. Çfarë ngjyrash bashkon natyra?!
Në këtë vend dikur, një vajzë pesëmbëdhjetëvjeçare, ndala për të kërkuar ujë te njëra nga shtëpitë e fshatit, uji nga shtamba e terrakotës, ishte i ftohtë akull. Një çast e zonja e shtëpisë i hodhi një copë të zezë bukë misri qenit të saj që vinte rrotull në këmbët tona, i lazdruar që po shihte mbase fotografi të reja nga e përditshmja e tij.
Si fëmijë naiv dhe e paditur nga bota e egër rreth nesh, klitha e mërzitur se si po i jepte qenit bukë misri, se qeni nuk e hante dot atë copë guri që u përplas me forcë në truallin e ngjeshur para shtëpisë, njëfarë oborri i bërë me dhe të rrahur mirë. Unë isha mësuar me qenin tim, Lordin, në oborrin e shtëpisë sime të ulët në verilindje të qytetit të Elbasanit, të cilit – nga dashuria – ia ndaja pjatën time. Dhe sikur të mos ishte rreptësia e sime meje, mund edhe ta lejoja të flinte në shtratin tim. Por e zonja e shtëpisë ma preu: “Po ne nuk kemi bukë tjetër, moj gocë!” Këqyra qenin dhe u qetësova kur ai mirënjohës, jo vetëm e pranoi ‘gurin’, por edhe e hëngri me shije.
Kjo histori m’u kujtua tek u riktheva tek ky vend, dhe deri aty më ndoqën kovat (ende të ngarkuara me gurë të Letanit) të teleferikut të famshëm të Metalurgjikut. Ashtu, varur mbi oborret e fshtatit, mbi rrugë, të kujtonin çastin, orën, ditën kur kishin ngrirë, bashkë me historinë që mbanin, histori që ka nevojë të shkruhet siç ka qenë, dhe që jam përpjekur sadopak tek romani im i katërt “Ku je?”
Ka edhe një Shqipëri tjetër, të padukshme, të padhunuar ende, për të parë. Kjo është një Shqipëri që nuk bërtet, që nuk ankohet, që përpiqet të mbijetojë vetë, sepse vetëm Zoti i ka dalë në krah. Aty në breg të liqenit të Funarit, të pret Nënë Sanija.
Ajo nuk ka shumë të të japë për drekë, por speca, domate bio të kopshtit të saj, një djathë të mrekullueshëm të fshatit, nëse do më shumë, ka edhe kalastrena. Unë mjaftohem me të parat. Të tjerat i ke te peizazhi, por sigurisht duhet të shkosh deri atje. Por e vlen, për mua e vlejti dhe do të rikthehen sërish e sërish me dëshirë aty.
Veçmas kur e di se personazhi yt, imagjinar, dhe ngaqë është imagjinar është edhe më i vërtetë, po të pret nën kashtoren që bën hije sa për ty, dhe sa për njerëz që e duan Atdheun ashtu siç është, sa kohë që me paratë dhe vizitën tënde, ua përmirëson sadopak jetën ndokujt prej atyre që gdhihen e ngrysen atje, dhe kanë detyrimin edhe ta ruajnë këtë bukuri, këtë peizazh përrallor.
Ju përshëndes, miq, me këto pamje të mrekullueshme. Paçi një javë të mbarë!
