Esmeralda Hida
Në qershor të vitit 2021 Autoriteti i Konkurrencës ka hapur procedurën e hetimit të thelluar për kompanitë furnizuese të karburantit në vend, si dhe për pikat më të vogla të karburanteve. Hetimi i thelluar ka nisur nën dyshimet për sjellje të mundshme antikonkurruese, për shkak të çmimeve të naftës e gazit që po shkojnë në stratosferë.
Autoriteti njoftoi nisjen e këtij hetimi në 6 Qershor 2021, pas rezultateve të marra gjatë verifikimeve paraprake, të nisura që në Tetor 2020. Në hetimet paraprake u konstatua se pikat e karburanti dhe furnizuesit, tregtonin produktet naftës dhe gaz me çmime të ndryshme, duke ndikuar drejtpërsëdrejti në rritjen e çmimit. Madje gjatë viti që shkoi çmimi i naftës është rritur 6 herë brenda disa muajve dhe ky problem fillon që nga kompanitë koncesionare dhe deri tek furnizuesit më të vegjël që manipulojnë çmimet. Të paktën kështu citonte Konkurrenca në raportin paraprak.
“ Referuar numrit të kufizuar të operatorëve që realizojnë ngarkim-shkarkimin dhe depozitimin e karburanteve, ku secili koncensionar operon me modele të ndryshme dhe zotëron pozitë dominuese në zonën gjeografike, dhe strukturës shumë të përqendruar të tregut të karburanteve. Kompanitë që lidhen drejtpërdrejtë me konsumatorin shesin karburante me çmime të ndryshme, lind dyshimi për sjellje të mundshme antikonkurruese të ndërmarrjeve që operojnë në këto tregje…”, thuhet në raportin fillestar.
Të dhënat e siguruara në verifikimet 6-mujore, i kanë bindur komisionarët e Konkurrencës që t’i shkojnë më të tej hetimeve të tyre. Ky hetim është mbyllur pak kohë më parë dhe tani Konkurrenca ka marrë vendimin. Po, për çudi të të gjithëve, AK ka dalë dhe kundër vendimit të saj fillestar dhe këtë herë i ka nxjerrë krejtësisht të pastër kompanitë e karburanteve dhe ka mbyllur hetimet me një vlerësim pozitiv për ta, duke na treguar hapur se po i “mbron” ato. Pra nuk ka gjoba dhe as marrje mashash, duke lënë kompanitë në fjalë të vazhdojnë me rritjen e çmimit të naftës dhe gazit, ndërsa barra rëndohet mbi qytetarët.
“Referuar sa më sipër, nuk konstatohen shenja të kufizimit të konkurrencës nga ana e ndërmarrjeve nën hetim në tregun e ngarkim-shkarkimit, importit, depozitimit, shitjes me shumicë të karburanteve, por ndërmarrjet koncesionare, PIA SHA, Romano Port SHA dhe Porti MBM, të cilat kanë pozitë dominuese”, thuhet në raportin e fundit të Konkurrencës.
AK fal për herë të dytë karburantet
Autoriteti i Konkurrencës duket se i ka me sy të mirë kompanitë që merren me tregtimin e karburanteve, për shkak se kjo është hera e dytë që ky institucion iu mbulon abuzimet dhe mbyll hetimet sikur të mos ketë ndodhur asgjë, ndërkohë që çmimet e larta në treg “ulerasin” dhe tregojnë abuzimet.
Edhe në 2015 Konkurrenca ka proceduar në të njëjtën mënyrë, ka nisur hetim të thelluar për karburantet pasi në inspektimet fillestare ka konstatuar shkelje. Por, pas disa muajsh ka mbyllur hetimet me përfundimin se pikat e karburanteve nuk kanë bërë asnjë shkele që cenon tregun.
Pritshmëritë e publikut kishin kapur majat për një vendim ndëshkues, madje të rëndë, të Komisionit të Konkurrencës ndaj kompanive të karburanteve për idenë fikse të krijuar te konsumatorët se, kompanitë i rrisin menjëherë dhe më shumë se tregu ndërkombëtar çmimet kur kishte rritje në bursa dhe i reduktonin me vonesë dhe më vlera të pakta, kur brand-i i naftës ulej në bursa. Duke bërë kështu, me vendimin e fundit, që Konkurrenca të vazhdoj të tolerojë abuzuesit dhe ju hap rrugën për rrjepur qytetarët.
