Zbulimi sensacional: Roma ishte koloni sarde, pra pellazge

Duhet të lëçisni

Për ato gra që nuk dorëzohen

Nga Evis Nasto “Po të quaj Eva, je dakort?” Kështu nisi biseda me 39- vjeçaren me origjinë nga verilindja, e vendosur në Tiranë prej 20vitesh....

Dallime midis Gjermanisë dhe Francës në botën pas Trumpit?

Nga Auron Dodi Presidenti francez Macron ka kritikuar në mënyrë të pazakontë ashpër Ministren gjermane të Mbrojtjes. Gjermania e Franca janë përplasur publikisht se a...

Shqipëri e dyta në botë, në shtator shtohen kërkesat për azil në vendet e BE-së

Kërkesat për azil nga Shqipëria në një nga vendet e Bashkimit Europian e të tjera europiane u rritën ndjeshëm në shtator, duke arritur në...

Joe Biden i shkruan letër shqiptarëve: Zoti ju bekoftë!

Presidenti i zgjedhur i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Joe Biden, i ka shkruar një letër shoqatës “Miqtë e Amerikës” me rastin e “Ditës...

Zërat që  shkrimet e para të gjetura në Italinë e sotme ishin latine, përditë e më shumë po e marrin të vërtetë se ato ishin nga vendorët që flisnin njërën nga gjuhët pallazgjike, e të cilat (shkrimet) mund të lexohen vetëm në gjuhën tonë shqipe.
Duke shëtitur nëpër tituj bindesh se të menduarit e deri tashëm që latinishtja ishte gjuhë e gjallë, ishte një iluzion, i cili e mbushi literaturën botërore për gati 2000 vjet. Por, e vërteta flet ndryshe.

Fahri Xharra në librin e tij “Roma fliste shqip” në faqen 14 e ka postuar një shkrim, të cilin e kishte gjetur një arkeolog gjerman, Heinrsch Dressel me 1880 në Romë, ku thuhet se ky ishte shkrimi parë latin i shek VII-V para Krishtit, dhe mendohej që ishte një shkrim spiral i sabinëve (në faqen 356, të këtij libri lexoje historinë e Sabinëve).

Në sardiniapost.it këto ditë e lexojmë shkrimin: “Teoria  revolucionare linguistike “Vazoja e Duenos është e shkruar në gjuhën sarde dhe latine (në librin “Roma fliste shqip” në faqen  211 mund të lexoni për Sardët dhe Sardenjën).  La teoria rivoluzionaria di un linguista: “Il vaso di Dueno è in sardo, non latino” (dueno-e-in-sardo-non-latino /https://www.sardiniapost.it/culture/la-teoria-rivoluzionaria-di-un-linguista-il-vaso-di dueno-e-in-sardo-non-latino/ )

Vazoja e Duenos, me shkrimin e parë. Cilin? Jo latin.
Sa për fillim të këtij shkrimi të themi se a ishte i shkruar në gjuhën e sabinëve apo të sardëve, kjo është pak e rëndësishme se të dy këta popuj ishin me rrjedhë pellazgjike dhe lexohen vetëm me gjuhën shqipe.

Gadishulli i Apenineve fliste shqip

Vazoja e Duenos

Studiuesi sardinian është një mbështetës i teorisë revolucionare, sipas së cilës latinishtja rrjedh nga gjuha antike që flitet në ishull. “Sardenja ka qenë gjuhë ndërkombëtare e Mesdheut për vite me radhë,- shpjegon ai.- Në vitin 600 para Krishtit ne jemi në një fazë të rënies së civilizimit Nuragic, por ndikimi i gjuhës është ende shumë i fortë. Latinishtja që do të përdoret më pas do të ndërtohet në bazë të Sardenjës, gjuha në të cilën do të zbatohen edhe rastet greke. Askush nuk e ka vërejtur atë për dy mijë vjet, sepse askush nuk është përqendruar në studimin krahasues midis latinishtes dhe sardishtes ”.

Universiteti i Cagliari-t, ka botuar një libër me titull “Vazoja e Dueno”, ku ai shpjegon teorinë e tij me detaje teknike nga pikëpamja gjuhësore, siç është mospajtimi i rasteve në analizën e tekstit: “Është prodhuar më parë se romakët, të cilët e shndërruan gjuhën e tyre sarde-latine në “latinishten e zakonshme” duke futur “rastet” greke në morfemat nominale”,- shpjegon ai për ANSA.

Me rileximin e tekstit të bërë nga gjuhëtari sardinian, ndryshon kuptimi i tekstit, i cili është analizuar gjithmonë me shumë vështirësi, sepse është shkruar rreth tre enëve që përbëjnë vazon, pa hapësira dhe pikësime. Për Porcheddu struktura e fjalive është ajo e Sardenjës aktuale, e cila del në emra vetëm me gjininë dhe numrin, pa “rastet” me origjinë greke. Kjo frazë e pranishme në mbishkrim do të kishte kuptim vetëm, nëse përkthehej si ajo mënyra e brohoritjeve itineze sardeze.

“Studiuesi italian nga Sardenja Dr. B. Mele, ndërtoi fjalorin e parë të gjuhës së vjetër sarde-shqip-anglisht. Autorët vërtetojnë se gjuha e sardëve të lashtë është gjuha pellazge / ilire / shqipe, e cila përbën një arritje të mjaftueshme për të bërë një gjuhë bashkëkohore. Ndërtimi i fjalorit të parë sardas-shqip-anglisht, përfaqëson një punë kolosale të autorit me rëndësi të madhe historike dhe gjuhësore. Më parë profesori nga Sardenja A. Aredu ka zbuluar se qytetërimi lashtë i Sardenjës është me origjinë pellazgo-ilire. Kështu që dy studiuesit përputhen, sepse sardët e lashtë ose banorët më të hershëm të ishullit të Sardenjës, kanë gjuhë të huaj pellazge / shqipe e sardo.

* Barras – barrasha – equo, uguale. Bashka – bashca – assieme.Kaloj – cola – passa.Kekj – cece, cecinu – cattivo. Kokje – cocu, cocinu – rosso. Lutem: ju lutem – lushcapo – prego. Ma – manne, mannu – più. Il I avverbio il secondo aggettivo.Madh – medha – grande. Indeclinabile al singolare.Mbare – imbare – bene. Avverbio.Mbare – imbaru – buono. Aggettivo. Mendim – miduine – pensiero. Mire – mira a – buono, bene. Avverbio. Mire – mira – buono, bene. Aggettivo. Fala me nderes: falaminderit – fallegamindra o fallega e ondra – Grazie. Indra significa onore. Pa – ba – senza.

Ky fjalor tregon më së miri lidhjen që e ka gjuha e vjetër sarde me atë shqiptare.
(Alberto Areddu – Le origini albanesi della civiltà in Sardegna – Autorinediti.  Angelo Leotti – L’Albanese Parlato (Ghego) – Cenni Grammaticali e Vocabolario – Hoepli – Milano, 1916. Paola Guerra e Alberto Spagnoli – Albanese Compatto – Zanichelli.)

Duke i ndarë shkronjat e shkruara tek Vazosja e Duenos në këtë mënyrë kemi këtë shkrim:

Iove sat deiv osqoi med mi tat neit Ed e ndo cos misvir co zi Ed

Ast eD noi si opet oi te si ai pac a ri vo is

Due nos med fe ce den ma nom ei nom due noi ne med maros tat od
Në shqipen e sotit: Iove -Zoti sat-Sot dei-Perendite iv-ju  osqoi-oskoi  med-medet  mi- (per me italiano) mua  tat-jot, ty neit-qendrove ed-Ed e-e ndo cos-ndo kush misvir-mizuir co-ke si-zi  Ed

Ast-asht ed-Ed noi-nai si-zi opet-perseri oi-ai te-the si-zi ai-ai pa-pa-shikoj a-eshte ri-i ri jo-jo is-ish

Due-dy nos-nesh med-medet fe-the ce-qe den-dhen ma -a nom-nam ei nom-nam due-dy noi-nesh ne-na med-medet maros-maraku tat-jot Od
* Autorët në bashkëpunim
Prof. Fahri Xharra – Gjakovë

Nusha Zhuba Hida – Doktore në Teori e Kërkim Social – Romë

Më shumë shkrime

E Freskët taze

Për ato gra që nuk dorëzohen

Nga Evis Nasto “Po të quaj Eva, je dakort?” Kështu nisi biseda me 39- vjeçaren me origjinë nga verilindja, e vendosur në Tiranë prej 20vitesh....

Dallime midis Gjermanisë dhe Francës në botën pas Trumpit?

Nga Auron Dodi Presidenti francez Macron ka kritikuar në mënyrë të pazakontë ashpër Ministren gjermane të Mbrojtjes. Gjermania e Franca janë përplasur publikisht se a...

Shqipëri e dyta në botë, në shtator shtohen kërkesat për azil në vendet e BE-së

Kërkesat për azil nga Shqipëria në një nga vendet e Bashkimit Europian e të tjera europiane u rritën ndjeshëm në shtator, duke arritur në...

Joe Biden i shkruan letër shqiptarëve: Zoti ju bekoftë!

Presidenti i zgjedhur i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Joe Biden, i ka shkruar një letër shoqatës “Miqtë e Amerikës” me rastin e “Ditës...

Shpërthim i kontrolluar në Durrës, shembet me eksploziv pallati 9-katësh (film)

IKMT ka shembur me shpërthim të kontrolluar pallatin 9-katësh në Durrës. Pallati është shembur brenda disa sekondave prej eksplozivit të vendosur në strukturat e tij...