Akademiku Artan Fuga në “ABC-ja e mëngjesit” foli për situatën politike në vend, listat e hapur dhe ndryshimet që janë bërë se fundmi në Kushtetuese.
Fuga duke pasqyruar një analizë të situatës u shpreh se Kodi Zgjedhor nuk mund të ndryshohet disa muaj para zgjedhjeve. “Propozimi i një kodi tjetër fare papritur, mua më duket shkak-pasojë”, shprehet ai, ndërsa shton se vazhdon të jetë kritik dhe dyshues për vendimet e marra.
Sipas tij shteti shqiptar sot është një realitet kontradiktor, ndërsa shtoi se nuk kemi një shtet neutral, por kemi një shtet politik.
“Besa e dhënë është një instrument i shoqërive shumë të vjetra që tregon dhe vendndodhjen në kod apo në jetën e përditshme të zonave të caktuara.
Në shoqëritë kontraktualiste nuk prevalon më fjala e dhënë, por prevalon ligji. Prevalon marrja e angazhimeve të drejtave apo detyrimeve të njohura me ligj dhe nëse nuk i zbaton ke penalitete. Kjo është marrëdhënia kontraktuale që zëvendëson marrëdhënien e besës sidomos në çështjen e aferave, politike… Pra janë dy gjëra të ndara sidomos kur është fjala për procedura që kanë të bëjnë me shtetin, pra nuk është më besa që përbën mbështetjen legjitimuese.
Çështja e Kodit Zgjedhor e një marrëveshje politike e vendosur në një tavolinë që nuk ka legjimitet ligjor dhe nuk depozitohet në një institucion që ka të drejtën e ndëshkimit të palës që prish marrëveshjen”, sqaroi akademiku.
Për akademikun çështja e Kodit Zgjedhor nuk ka qenë lehtësuese. Sipas tij Kodi Zgjedhor nuk mund të ndryshohet disa muaj para zgjedhjeve. Fuga e konsideron një naivitet politik apo një lloj fenomeni që shoqëron shtetet që sipas tij nuk janë stabilizuar.
“Sistemi i zgjedhjeve ndikon rezultatin e zgjedhjeve. Kushdo që merret me shkencë me kërkim e kupton këtë situata. Pra më mirë një Kod Zgjedhor siç ka qenë, sesa në momentet e fundit të hyjnë në debat. Të gjithë aktorët që u vendosë atje ishin në konflikt interesi dhe nuk kishin legjitimetitin e duhur juridik. Sepse opozita që ngelet në parlament, në njëfarë mënyre ka hyrë në Kuvend nga listat e partive PD, LSI dhe legjitimiteti i tyre që është i paqenë.
Asnjë parti politike nuk është e paanshme aq sa të bëjë një kod që t’i japi shansin të gjithëve njësoj. Ajo tryezë duke u bërë jashtë parlamentit, u bë jashtë institucioneve. Pra nuk u bë me angazhime kontraktuale shtetërore. Kam qenë dhe vazhdoj të jem kritik ndaj asaj që ndodhi. Po ashtu propozimi i një kodi tjetër fare papritur, mua më duket shkak-pasojë”, tha Fuga.
Më tej Fuga u shpreh se shteti shqiptar sot është një realitet kontradiktor.
“Nga njëra anë është një shtet kombëtar që ka sovranitetin e vet, por është një shtet kombëtar brenda një aleance, brenda një garancie gjeopolitike edhe në kuadrin ligjor. Brenda një fryme që orientohet nga njëra anë nga BE apo nga njëra anë nga NATO, pra nga aleatët tanë perëndimorë. Shteti shqiptar nuk është një shtet i madh i cili ka një sovranitet më vete. Është një shtet brenda një kontekstit. Këtu duhen pasur parasysh.
Pra kur u nënshkrua marrëveshja e parë thanë që e kërkojnë ndërkombëtarët. Por kur ka një pozicion të dytë, thyhet që jemi shtet sovran. Pra këtë realitet që është kontradiktor, një sintezë e këtyre dy anëve kombëtare dhe globale gjë është favor për Shqipërinë, nga politika njëherë merret ndërkombëtarizimi dhe fshihet Kuvendi, më pas fshihet elementi ndërkombëtar dhe mbahet një parim i ngushtë nacionalist”, u shpreh ai.
Sakaq ai shtoi se vendi ka shumë probleme sa i përket zgjedhjeve lokale apo edhe në institucione publike që merren me arsimin nuk respektohen ligjet.
“Një shoqëri piramidale e ndërtuar mbi bazën e një hierarkie që është vendosur dhe instaluar nuk mund të pranojë që një herë në katër vjet të rivihet në dyshim. Pra tek ne nuk është zbatuar ai parim që vendi i pushtetit është një vend bosh (pra politikani është aty si një shërbëtor i shoqërisë civile), ai instalohet si një status social i përhershëm dhe e ka të pamundur që në një moment të caktuar të lëshojë pushtetin.
Çdo forcë politike e ka të vështirë të konsiderojë pushtetin si një gjë që mund të dorëzohet. Pra kontradikta e parë midis pushtetit piramidal dhe zgjedhjeve janë horizontale, është kjo gjeometri që shkatërron Shqipërinë. Ne nuk kemi një shtet neutral, por kemi një shtet politik. Ne nuk kemi mundësi që administrata të jetë neutrale, nëpunësi është një militant politik në thelbin e vet.
Nuk janë lista të hapura, pasi çdo parti apo koalicion. Është një eufemizëm që nga pikëpamja del se janë lista të mbyllura dhe kur thuhet që kandidatët kandidojnë nga parti, nuk përcaktohet se si sillen këto parti me njëra-tjetrën. Kemi një gjuhë që është e paqartë, konfuze që do të thotë se në ditët dhe javët e ardhshme do të kemi një debat linguistiko-politik të jashtëzakonshëm”, tha Fuga.
