shkruan Fahri Xharra
A kishte apo jo serbë në tokat tona? Kur u shfaq feja orthodokse këndej pari? Do të mundohem të shpjegoj me anën e këtij shkrimi, dhe me disa fakte të pamohueshme nga vetë kisha pravosllave serbe.
E sigurtë është që vërshimi sllav bëri disa ndryshime në tokat ilire e kjo pas rënies së fuqisë dhe rënies së vetë Perandorisë Romake të Perëndimit. Perandoria Bizantine u forcua dhe i morri në gjiun e vet edhe ardhacakët sllavë.
“Emri Asparuh është sinonim i origjinës së shtetit bullgar. Asparuhu (Bullgarisht;Аспарух ) i udhëhoqi bullgarët turq në në migrimin e tyre nga stepat aziatike në Gadishillin Ballkanik (atëherë Iliria) dhe e krijoi shtetin e ri. Pra, Asparuhi ishte djali i tretë i Khan Kubratit, mbretëria e të cilit në Ukrainën lindore filloi të shembet rreth vitit 665. Në vitin 679 Asparuh-Khani me 20-30 mijë ushtarë e kaloi Danubin, dhe i krijoi vetit një tokë të vogël rreth Dobruzhes (qytet i sotëm në Bullgari). Bizanti ishte i lodhur. Asparuhi kishte aftësi të mëdha ushtarake dhe duke i marrë me veti disa fise sllave nga Greqia (që të dyja palët ishin oagan deri në kohën e Borisit I), gjithashtu të porsa ardhur në Thraki dhe nisi luftën kundër Bizantit. Sulmi i Bizantit i vitit 680 kundër turqëve bullgarë dështoi, kështu që iu desht të pranojë pavarësinë e Bullgarisë së Asparuhit, me kusht që bullgarët t’i paguanin Perandorisë Bizantine taksat vjetore (https://bulstack.com/2010/04/12/khan-asparuh-and-the-bulgarian-state/).
Ky ishte pra fillimi i shtetit të parë bullgar-ortodoks në Thrakinë e lashtë. Edhe një herë sllavët në këtë kohë ishin të padukshëm. Serbët aq ekzistonin si etni, të cilët s’i njeh e vërteta historike.
Pjesën e parë të këtij seriali shkrimesh e përfundova me Tzar Borisin e Parë të Bullgarisë, por do e vazhdojmë.
Ky shkrim nga kisha serbe (në foton e më poshtme), më bëri që të shpjegoj që serbët në anën tonë as që ishin dhe as që paraqisnin ndonjë vlerë historike, as si etni e as si përkatësi orthodokse. Po flasim për qytetin Prokuples, i cili sot i takon Serbisë: “Kisha e Shën Prokopit në Prokuple u ngrit në vitin 976 në kohën e Mbretërisë bullgare të Samuilit” Për Samuilin do të flas në shkrimet e ardhshme). Sipas shkrimit në foton e më poshtme edhe emri Prokuple rrjedh nga Shën Prokopi, kishën e të cilit e ndërtuan bullgarët në tokat dardane. Bullgaria e Samulit i kishte pushtuar jo vetëm Dardaninë, por më shumë.
Meqenëse edhe sot ruhet “Kisha Latine” në Prokuple, kjo krijon bindjen se bullgari na e solli orthodoksinë në anët tona Kishte serbë në atë kohë? Jo, madje asnjë.
Pas Kongresit të Berlinit 1878 u bë shpërngulja me dhunë e shqiptarëve nga këto anë. Ja një tekst në anglisht për praninë e shqiptarëve në Toplicë:
“Toponyms such as Arbanaška and Đjake shows an Albanian presence in the Toplica and Southern Morava regions (located north-east of contemporary Kosovo) that dates to the medieval era.[13][14] The rural parts of Toplica valley and adjoining semi-mountainous interior during the Ottomans rule, was inhabited by compact Muslim Albanian population while Serbs in those areas lived near the river mouths and mountain slopes and both peoples inhabited other regions of the South Morava river basin.[15][16] As the wider Toplica region,[17]Prokuplje also had an Albanian majority.[18] During the 1877–1878 period, these Albanians were expelled by Serbian forces[19][20][21] in a way that today would be characterized as ethnic cleansing.[22] Prokuplje was captured by Serbian forces from the Ottomans on 19 December 1877, as was the whole Toplica region in 1877 and the Berlin Congress (1878) later recongised the city and wider area as part of Serbia”.
Toponimet Arabnashka dhe Djake e tregojnë praninë e madhe të shqiptarëve në Toplicë dhe Jugun e Moravës (shumë afër në Veri të Kosovës së sotme)… Prokuplja u zaptua prej serbëve prej otomanëve me 19 Dhjetor 1877, ashtu si rajoni i Toplicës dhe më gjerë ranë nën Serbi pas Kongresit të Berlinit me 1878.
Shqiptarët në tokat e tyre në Serbinë e sotme u bënë orthodoksë pas pushtimit bullgar dhe me dhunë u konvertuan nga feja katolike. Çdo manipulim serb për kishat dhe orthodoksinë duhet demantuar, sepse ne ishim të parët e asaj toke, duke mos harruar se edhe toponimet sllave janë të vendosura në kohën Bullgarisë (shek 10-11).
Nga erdhën bullgarët dhe hunët e Attiles shihet nga kjo hartë (nëse nuk e keni ditur, edhe Hunët që e pushtuan Panoninë Iliro-Kelte ishin turq). (The Huns were a nomadic people who lived in Central Asia, the Caucasus, and Eastern Europe between the 4th and 6th century AD. According to European tradition, they were first reported living east of the Volga River, shihe hartën).
Pason pjesa e tretë ditët e ardhshme.
Gjakovë,20.09.21
