Nuk shoh asgjë rastësore në dekretin e Presidentit të Republikës, për t’i dhënë pikërisht tani shtetësinë shqiptare Kreut të Kishës Ortodokose Autoqefale të Shqipërisë, Anastasi Janullatosit. Përkundrazi.
Si një politikan që nuk nuk ka hyrë në zyrën Nr. 1 të shtetit për të kaluar 5 vjet që të plotësojë me to CV e tij, ky është një tjetër sinjal se Presidenca shqiptare deri më 2022, do të jetë shumë më politike sesa mendohet. Ilir Meta ka bërë një xhest që edhe sot, të gjithë paraardhësit e tij nuk do e bënin, siç edhe nuk e bënë në fakt, as në çerek shekullin e shkuar. Pavarësisht kohës, rrethanave dhe një konteksti krejt tjetër.
Po ndiqja me vëmendje të shtuar deklaratën e Janullatos pak ditë më parë, gjatë një interviste dhënë televizionin grek “Sky”, e cila çuditërisht kaloi pa jehonën që mendoja se meritonte, nga mediat shqiptare.
I pyetur nëse pasaardhësi i tij do të jetë shqiptar, ai u përgjigj: “Po, është e natyrshme dhe mëse e qartë. Unë jam aty prej shumë vitesh. Dëgjoni… Ne grekët nuk kemi guximin ta vëmë veten në vendin e tjetrit. E imagjoni dot? A do të kishim lejuar ne të kishim dikë nga Serbia apo Bullgaria që të na drejtonte kishën? Unë nuk shkova aty për të krijuar një koloni. Por, për të krijuar Kishën Autoqefale Ortodokse Shqiptare”.
Ishte një paralajmërim shumë i qartë, pavarësisht se edhe po aq i vonuar. Ishte një shikim i të vërtetës historike në sy, e thënë me një gjuhë të troçtë, që nuk linte më vend për asnjë ekuivok. Madje, madje kishte edhe një dozë në pohimin e tij për tolerancën tonë në raport me grekët, e cila pavërisht se duket si gati gati budallallik naiv, na bën nder në fakt.
Menjëherë pas kësaj, kreu i shtetit shqiptar, ka hedhur firmën mbi dekretin që mban si rastësisht numrin 10 700, të cilin veç numerologët mund ta përkthejnë. Janullatos vetë ka 25 vjet që e pret atë firmë. Një firmë që ai nuk e mori dot as nga Presidenti Ramiz Alia, kur sapo erdhi më 1991 me detyrë në Shqipëri, i caktuar nga Patriarku Ekumenik Eksark.
Nuk e mori më pas as nga Presidenti Sali Berisha kur në qershor 1992 u zgjodh Kryepeshkop i Tiranës, Durrësit dhe gjithë Shqipërisë. E as më 2 gusht të po atij viti kur u fronëzua në kishën e Ungjillizimit në Tiranë, përmes një ceremonie shumë të diskutuar deri sot, e të kontestuar deri në një përplasje të hapur palësh.
Nuk e mori këtë firmë aq shumë të dëshiruar më pas as nga Presidenti Rexhep Meidani, as nga Alfred Moisiu e Bamir Topi, e as nga Bujar Nishani. Megjithëse gjatë presidencës së këtij të fundit, Kryetari i PBDNJ Vangjel Dule rreth tri vjet më parë, ishte shprehur optimist se kjo gjë do të ndodhte shumë shpejt.
Në meshën e natës së Krishtlindjeve, (urojmë që ta mbajë shqip) Kryepeshkopi Anastas ka mundësi që të festojë këtë radhë, dy gëzime të mëdha në një mesnatë: Lindjen e Krishtit dhe marrjen prej tij në moshën 88-vjeçare, të shtetësisë shqiptare.
Më shumë sesa një akt i vonuar, një vendim gati gati honorifik e formal tashmë si një mundësi për të koleksionuar një tjetër “trofe” në vargun e panumërt që e shoqërojnë CV e jetës së Hirësisë së Tij, ky dekret duket më shumë si dokumenti zyrtar i nje “legalizimi” të vonuar, për detyrën ndoshta më të polemizuar në historinë postkomuniste të Shqipërisë.
Pas takimit të Kretës mes dy ministrave të jashtëm të Shqipërisë dhe Greqisë ku për herë të parë u hodhën për diskutim mbi tavolinë gjithë problemet historike të bartura mes dy fqinjëve, erdhi vendimi i qeverisë sonë për varrezat e ushtarëve grekë në jug dhe më pas, dekreti i Presidentit për Kryepeshkopin e Kishës Ortodokse.
Zhbllokimi me lehtësinë më të madhe i këtyre çështjeve, më shumë sesa rastësi, tingëllon si muzika e erërave të reja që kanë nisur të fryjnë në Ballkanin Perendimor.
E ta mendosh që në të njëjtën kohë, nëpërmjet Kryeministrit Zaev, Shkupi zyrtar hoqi dorë nga qëndrimi dhe deklaratat se janë pasaardhësit e vetëm të Aleksandrit të Maqedonisë. Kryeministri grek Aleksis Cipras premtoi se pas kësaj do të “garantohej prespektiva zhvillimore dhe e sigurisë në Maqedoni”. E thënë me fjalë të tjera, Maqedonisë i hapet pas shumë e shumë vitesh bllokimi, rruga drejt integrimit të shpejtë euro- atlantik, për t’u anëtarësuar në NATO e për të vijuar me hapat e shpejtë drejt BE.
Shqipëria pret të marrë brenda gjashtëmujorit të parë të vitit të ri 2018, datën për hapjen e negociatave të anëtarësimit në BE. Lutjet e Kryepeshkopit Anastas edhe si shqiptar tashmë, me siguri që do të na ndihmojnë, që dëshirat tona të dëgjohen më shpejt dhe më mirë, në Bruksel!
