Nga Edvin Kulluri
E vërteta e krizës kushtetuese dhe institucionale më të rëndë në 29 vite demokraci nuk qëndron vetëm tek vrulli i Ramës për të kontrolluar 3 pushtetet, pra legjislativin, ekzekutivin dhe gjyqësorin! Pushteti për nga natyra synon të zgjerohet. Prandaj në perëndim lindi nevoja dhe domosdoshmëria për ta kufizuar atë. Pushteti nuk vetëpërmbahet gjithnjë. Vetëm nëse ata që e kanë vetëpërmbahen. Dhe Rama nuk është i tillë! Çështja është se cilat mekanizma e kufizojnë pushtetin ekzekutiv, pra qeverinë që ka monopolin e dhunës legjitime. Dhe ato janë kontrolli parlamentar, gjyqësori dhe disa institucione që dalin prej parlamentit si Gjykata Kushtetuese, Presidenti, Kontrolli i Lartë i Shtetit (audituësi i pavarur nga ekzekutivi) etj.. Që prej 2017 kur dhe ka nisur kriza, Rama drejton i vetëm mazhorancën për shkak të fitores së zgjedhjeve me 74 deputete. Dhe për këtë përgjegjësinë e kishte opozita e cila mori një rezultat më të dobët se zgjedhjet e mëparshme, gjë që e ka pranuar vetë kryetari i PD! Dhe “përgjegjësinë” e mbajti duke bërë të kundërtën. Dogji mandatet duke e lënë parlamentin pa opozitë fare, ç’ka e ka lënë sovranitetin popullor në dorë të qeverisë. Tashmë kontrolli parlamentar mbi ekzekutivin ka rënë plotësisht. Niveli i dytë i kontrollit, ai i gjyqësorit është pothuaj në të njëjtën gjendje. Opozita tërhoqi kandidaturat e saja në Këshillin e Emerimeve të Drejtësisë(KED), Këshillin e Lartë të Prokurorisë(KLP) dhe Këshillin e Lartë të Gjyqësorit(KLGJ) duke e lënë të gjithë mekanizmin e ndërtimit të organeve gjyqësore dhe Gjykatës Kushtetuese në dorë të përfaqesuesve të mazhorancës(në fakt të qeverisë)! I vetmi pushtet që është i dobët gjithesesi, që nuk kontrollohet nga qeveria është Presidenti! Por Presidenti është i vetëm pasi të opozita nuk ushtroi në asnjë moment detyrimin demokratik për të ushtruar kontrollin ndaj qeverisë! I vetmi institucion që ende nuk është nën qeverinë janë KLSH për raportet e të cilit qeveria nuk pyet për sa kohë gjyqësori është jo funksionale dhe Avokati i Popullit që ka fuqi rekomanduese por jo ndaluese ndaj shkeljes së të drejtave të njeriut. Kjo situatë ka 3 zgjidhje: Presidenti shkarkohet dhe Rama rikthen procedurat e emërimeve në GJK nën kontrollin e plotë të mazhorancës; Presidenti nuk shkarkohet dhe rinis procedura e emërimeve nën rendin e balancës me 3 anëtare të miratuar nga Parlamenti, Presidenti dhe Gjykata e Lartë; opozita del në krah të Presidentit dhe i drejtohet qytetarëve dhe shesheve, pasi nuk ka asnjë instrument institucional! Kush do jetë “kurbani” ose “humbësi” do të tregojë koha!
