Nga Alma Nikolli
Ishte një kohë kur ishim fëmijë, fëmijë shqiptarë. Shikimi domethënës prindëror nënkuptonte sjellje të shumta preçize që nuk duhet kurrsesi t’i ngatërroje. Në një dhomë plot me njerëz, babai apo nëna gjenin sytë e tu dhe nga serioziteti i syve të tyre t’i kuptoje se ajo që po bën thjesht duhet të përfundojë. E dije që nuk mund të bëje sikur nuk i pe, detyra jote prej fëmije çamarrok ishte të mbaje gjithmonë njërin sy nga “qendra e kontrollit”.
Të mos flasim për atë shtrembërimin e famshëm të buzëve, apo shkeljen e këmbës me stil nën tavolinë. Edhe kur më rebeli ndër ne tentonte ndonjë revolucion: “Mami, kishe ndonjë gjë që më shkele?!, përgjigjia vinte shtruar e qetë: “Ooooo, më fal, pa dashje”. Dhe tërhiqte këmbët çlirët e habitshëm duke formuar këndin 90 gradësh. Por mes teje dhe saj tashmë ishte formuar trekëndëshi, sepse një sqarim për rebelimin turpërues kishe për ta dhënë më vonë.
Thuajse çdo mama ishte e njëjta, secila e kuptonte gjuhën e “shkeljes së këmbës”, ama krejt rastësisht të gjitha të shkelnin nën tavolinë kur kishe përrallisur ndonjë histori a koment familjar. Shkelja nuk të vriste kurrë, ishte gjithnjë e butë dhe pak qesharake…e megjithatë me shumë dashuri brenda. E kush ishte ajo nënë që nuk donte që fëmija i saj të ishte më perfekti? Sipas mënyrës së saj prej mamaje.
I respektueshëm nuk lind, ama të jesh fëmijë shqiptar do të thotë të bëhesh që në vitet e para të jetës tënde. Ndryshe nga sot, që gati janë harruar vizitorët/mysafirët në shtëpi, në vitet e fëmijërisë time shumë herë shtëpia ishte plot. Halla o teze, kushërinj apo kushërira, e akoma më shpesh komshie e komshinj.
Ishe pa fat kur në momentin e mbërritjes së tyre ti nuk kishe qëlluar në dhomën e ndenjes. Duhet të futeshe e vetme në dhomë të takoje secilin prej tyre, duke ua dhënë dorën sipas moshës. Siklet më vete. Cila ishte halla më e madhe? Po me tetat si të ia bëje? Nga cila anë duhet të ja nisje me dhënien e dorës, sepse me siguri ato ishin ulur në radhë sipas “rëndësisë”, po cila ishte e madhja, e cila e vogla?
Psikologjia e prindit shqiptar i tejkalonte kufijtë vendas. Teksa si vajza të rritura, me një gotë vere përpara diskutonim gjithë nostalgji e dashuri fëmijërinë dhe prindërimin e paçmuar të prindërve tanë, një mikja ime e rritur jashtë Shqipërisë më tregoi një episod sa të bukur aq edhe humoristik. Në ndryshim me fëmijërinë time në të sajën kishte pasur supermarkete apo superdyqane. Siç më tregonte, nuk i rastiste shpesh të llastohej për të kërkuar ndonjë çokollatë apo biskotë, prindërit i blinin gjithmonë aq sa duhej dhe ishte e kënaqur…Pooooor, edhe fëmija më i mbarë në botë është fëmijë dhe ky është bekim.
Një ditë gjatë shëtitjes në supermarket i ishte “tekur” për ca karamele dhe i ati që kurrë s’i thoshte jo, kishte vendosur që në atë moment të mos ia blinte. Në dukje e bindur dhe pa asnjë kundërshtim, ajo i futi karamelet fshehurazi në xhep. Gjatë mbrëmjes në shtëpi e qetë që ja hodhi kësaj prapësie, e pamësuar me djallëzi ajo ishte futur duke ngrënë karamele poshtë tavolinës…Reagimi i prindërve? “Nuk të vjen turp që ha vetëm dhe nuk u jep të tjerëve?”… Me sytë e trembur dhe të habitur sheh disa gra e burra, ndërsa në dorën e vogël mbante karamelet. Ç’të ndante me ta?
Ajo e dinte që të merrje diçka pa paguar në dyqan ishte një gabim shumë i madh, e dinte fort mirë përderisa nuk e kishte bërë kurrë në jetë deri në atë moment. Ishte diçka që nuk ndodhi më kurrë. Prindërit ia kishin mësuar me kohë. Ajo që i mësuan prindërit atë ditë ishte bujaria shqiptare. Të ndash me mikun, nuk ka rëndësi se çfarë. Kjo është kultura me të cilën na kanë rritur. Madje, madje të ndaje ishte pak “vetëflijuese”, sepse copën më të vogël të çokollatës do ta mbaje gjithmonë për vete.
Një nga metodat perëndimore të prindërimit është ta trajtosh fëmijën si të rritur. Të ulesh në nivelin e tij, ta shikosh në sy dhe t’i flasësh si një të rrituri për pasojat e veprimeve të tij.
Mesa duket prindërit shqiptarë e kanë pasur natyrale këtë aftësi. Një hap më para madje, na i kanë dhënë disa leksione jete pa na folur fare…vetëm me sy e shkelje këmbe…:P
