shkruan Fahri Xharra
“Gjithësesi, origjina e vërtetë e alfabetit latin që sot përdoret nga miliona njerëz në botë është relativisht i njohur, dhe shumë pak nga ata e dinë që që alfabeti latin rrënjët e tij i ka në shkrimin e vjetër pellazg (origj. shkruan “ in an older form of Greek writing”. https://greece.greekreporter.com/2020/02/02/the-unknown-story-of-the-greeks-who-shaped-the-latin-alphabet/)
Normalisht që e vërteta ende nuk del nga goja e grekëve të sotëm dhe të flasin për alfabetin pellazg, i cili më vonë u quajt grek. Punë për ta!
Në shkrimin e grekëve përmendet dhe potencohet që etruskët shkruanin me variantin e Eubeas të alfabetit “ grek”:
Në librin “Roma fliste shqip” (2019 ) shkruaj: ( faqe 161 ) “Ja një shembull tjetër tipik i mashtrimit historik: Studiuesit e ndryshёm shkruajnë që kolonia e parë “greke” ishte qyteti Pithecusa, i themeluar nga një grup i Eubejve të Halkides në ishullin Ikia, përballë Gjirit të Napolit, rreth viteve 770 BC. Po kush ishin Eubejt?
Një pjesë e vogël nga libri i madh i Aristidh Kolës është edhe “Eubeja dhe Ilirët”, të cilën do e përpunojmë së bashku, duke shtuar informata tё tjera nga literatura e mjaftueshme që gjëndet në internet. Për ta plotësuar shkrimin i nxora edhe ca piktura, të cilat e vërtetojnë atë që e shkruan gjeniu Aristidh Kola.
Eubeja (Εύβοια ose Εὔβοια) është ishulli i dytë më i madh pas Kretës në Greqi. Ishulli shtrihet në drejtimin veriperëndim-juglindje, dhe nga toka ndahet me kanalin e ngushtë të Europosit, ngushticë kjo, e cila ia mundëson ujit të ndërrojë drejtimin e saj të furishëm në çdo gjashtë orë. E shihni (në të kuqe) që shikuar nga lart, ishulli i ngjan kalecit të detit. Mrekulli natyrore!
Edhe disa shënime për ishullin në fjalë, të cilat na ndihmojnë që më mirë të kuptojmë qëllimin e shkrimit të Aristidh Kolёs, që unë me një respekt të madh për veprёn e tij po e përmendi. Eubeja me sipërfaqen etij prej 3670 km², është përballë Biotisë dhe Atikёs. Qendra e tij është Halkidiki. Ishulli Eubeja ka përjetuar histori të gjatë pellazgjike, ilirike, arvanitase për deri sa në vitin 1830 bëhet pjesë e shtetit artificial grek.
“Përveç biotëve edhe eubejtë e kanë origjinën nga e njëjta zonë – lexoj në librin e përmendur. Vetë ky emër tregon që edhe ata e kanë prejardhjen nga biotët. Por edhe sikur mos të kishim këtë dëshmi, e kemi një traditë tjetër që thotë se Eubenë e banonin një popull ilir, helopët që ishin banorё të Helopisë së Epirit. Përmenden gjithashtu qytetet e lashta me emërtim Helopi ose Eube dhe në Bioti edhe tani është fshati arvanitas Karada.”
“Por nëse as këto nuk mjaftojnë, le të përmendim versionin homerik që thotë se Eubenë e banuan Avadёt, një popull tjetër ilir. Më pas, avadët e Eubesë e banuan Avadinë e Ilirisë”. Pra, kah të shkojmë ne e dëshmojmë lidhjen e Eubesë me Ilirinë.
Nga të gjitha dëshmitë, traditat dhe mitet del një përfundim: Eubenë e banuan fiset ilire, pra edhe nga avadët dhe helopët. Edhe një fakt tjetër: Avadёt e Eubesë në kundërshtim me akejtë që qetheshin karé, këta të Eubesë e qethnin kokën përpara dhe në pjesën e prapme i linin flokët e gjata ashu si qetheshin edhe arvanitasit. Vështroni mirë, ata nuk kanë rrënjë flokësh.
Aristidh Kola e plotëson këtё edhe me shkrimet e udhёtarit anglez, John Galt, i cili gjatë viteve 1809-1811 e vizitoi Hidrёn dhe na vërteton: “Si të gjithë grekët edhe hidrejtë mbanin mustaqe dhe e rruanin pjesën e përparme të kokë, pikërisht duke i lënë flokёt e gjata prapa krejet. Në kokë mbanin një shami të kuqe (faqe 548, “Udhëtarë të huaj në Greqi” ). Ishte ky vetëm një shembull se kush ishin “grekët” e “ Magna Grecias “ ( Roma fliste shqip).
Pra , greket e sotëm shkruajnë: Ndikimet gjuhësore, përshtatjet nga ndikimet ose çoroditjet gjatë shekujve e krijojnë një “prodhim të ri”, por alfabeti latin është thjesht variacion i atij “grek” – pellazg. (https://greece.greekreporter.com/2020/02/02/the-unknown-story-of-the-greeks-who-shaped-the-latin-alphabet/).
Kjo foto e tregon afabetin etrusk të shekullit VIII p.k., i ndikuar nga ai pellazgjik i Eubesë (të gjitha fotot janë nga libri Fahri Xharrës “Roma fliste shqip”
