Disa javë pas vizitës zyrtare në Tiranë të ministrit të Jashtëm grek, Nikos Dendias, mediat greke shpalosin një tjetër informacion se vendimi për të çuar marrëveshjen e detit në Hagë, do t’i japë Greqisë një marrëveshje për zonat Ekskluzive Ekonomike, më të mirë sesa ajo me Turqinë dhe Egjiptin. Media greke “Protothema” citon një ministër të qeverisë, ku theksohet fakti se marrëveshja Tiranë-Athinë në Hagë është një mesazh për Ankaranë që ndasitë për Detin, të shkojnë në Gjykatat Ndërkombëtare, dhe se Greqia është një shtet që e ka gjetur “gjuhën” e mirëkuptimit me të gjitha vendet e rajonit përveç Turqisë. Po ashtu, media greke zbulon edhe negociatat e gjata prej 6 muajsh që janë zhvilluar në Shqipëri dhe Greqi për të mbërritur tek vendimi për dërgimin e çështjes së detit në Hagë, ku ndryshe nga sa deklarojnë liderët politikë këtu, edhe presidenti Ilir Meta dhe Kryedemokrati Lulzim Basha, kanë patur dijeni për vendimin që u prezantua më 20 tetor.
Marrëveshja Greqi-Shqipëri në Hagë: Mesazh për Turqinë
Dy opsionet për hartimin e përbashkët, një sukses më i madh se marrëveshja e EEZ me Italinë dhe Egjiptin thonë burimet e qeverisë
Marrëveshja e Athinës me Tiranën për t’iu referuar Hagës për mosmarrëveshjet për ndarjen e kufirit detar Greko-Shqiptar është një zhvillim që përforcon argumentin e qeverisë Greke se sa më shpejt që provokimet turke të ndalojnë, vendi është gati të diskutojë me Ankaranë çështjen e demarkacionit dhe shelfin kontinental në Gjykatën Ndërkombëtare, për të zgjidhur mosmarrëveshjet.
“Marrëveshja me Shqipërinë për të zgjidhur mosmarrëveshjen mbi caktimin e zonave detare nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë është një sukses më i madh sesa marrëveshja midis Greqisë dhe Italisë dhe Egjiptit për përcaktimin e Zonës Ekskluzive Ekonomike midis nesh,” tha një ministër i lartë në “THEMA”.
Siç shpjegon bashkëbiseduesi ynë, marrëveshja e shpallur të martën më 20 tetor në Tiranë u parapri nga gjashtë muaj negociata me Kryeministrin shqiptar Edi Rama, si dhe konsulta diplomatike me Presidentin dhe opozitën në Shqipëri, të cilët gjithashtu ranë dakord për zonat. Askush nuk duhet të harrojë se Shqipëria është mbase vendi më miqësor në rajon ndaj Turqisë. Në këtë kuptim, fakti që Ankaraja nuk e shtyu Tiranën në drejtim të mohimit të kësaj dakordësie, për një zgjidhje gjyqësore është gjithashtu i rëndësishëm.
“Ne mund të pajtohemi dhe të zgjidhim problemet dhe përmes negociatave, siç bëmë me Italinë dhe Egjiptin, ne gjithashtu mund t’i gjejmë ato duke përdorur arbitrazhin ndërkombëtar në Hagë,” tha një zyrtar qeveritar në lidhje me marrëveshjen e arritur midis Nikos Dendias dhe Edi Ramës. Ankimi i Greqisë dhe Shqipërisë në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë do të bazohet në UNCLOS, Konventën e Kombeve të Bashkuara mbi Ligjin e Detit.
Mesazhi që pritet të dërgohet në Ankara nga lojtarët e fuqishëm ndërkombëtarë përmes marrëveshjes greko-shqiptare që do të shkojë në Hagë është i qartë: Si mundet që Greqia gjen gjuhën e përbashkët me të gjitha vendet në rajon duke zgjidhur mosmarrëveshjet që kanë zgjatur me dekada dhe është në krizë vetëm me Turqinë,e cila këmbëngul në refuzimin e dialogut të drejtpërdrejtë dhe referimin në arbitrazhin ndërkombëtar?
Faza përfundimtare sjell një shtrirje të ujërave territoriale Greke nga 6, sot, në 12 milje detare. Dekreti përkatës për mbylljen e gjireve, një kusht për zgjerimin e zonës bregdetare, është në Këshillin e Shtetit. Pasi të miratohet, ligji mbi shtrirjen e ujërave territoriale Greke në Detin Jon, nga Ishujt Diapontia në Korfuz deri në Kepin Tainaro, në 12 milje detare, pritet të paraqitet në Parlamentin Grek për votim. Miratimi i shtrirjes së ujërave territoriale në 12 milje detare pritet në javët e ardhshme, me siguri para fundit të vitit 2020.
Si do të hartohet nyja e përbashkët
Sapo deti territorial grek në detin Jon do të shtrihet në 12 milje detare, marrëveshja greko-shqiptare pritet të vazhdojë.
Janë dy mundësi:
– Dorëzimi njëkohësisht në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë në Hagë të propozimeve për caktimin e zonave detare nga Greqia dhe Shqipëria dhe më pas kundërpaditë.
– Përcaktimi i radhës së paraqitjes nga të dy palët, një rrugë që ndiqet zakonisht në gjykata. Pjesa e parë (Shqipëria ose Greqia) paraqet memorandumin e saj me shkrim, e ndjekur nga paraqitja e pozicioneve të pjesës së dytë. Në fazën e dytë, Greqia dhe Shqipëria do të paraqesin kundërpadinë në të njëjtin rend dhe gjykata do të shqyrtojë argumentet dhe do të nxjerrë verdiktin e saj. Para depozitimit, të dy palët (Shqipëria tashmë e ka bërë këtë) do të kenë shtrirë ujërat e tyre territoriale në 12 milje detare.
Pas kësaj procedure, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë do të vendosë mbi përcaktimin e shelfit kontinental dhe EEZ midis Greqisë dhe Shqipërisë./Dosja.al
