Nga Mehmet Elezi
Paguan 300 lekë, roja të jep faturën dhe çon traun. Përballë hapet ngrohtësisht një lug mbuluar me bar, në të dy krahët gjelbërim drurësh. Përmjedis kanë nisë me shtrue një këmbësore me rrasa, ose, siç duan ta quajnë jo shqip, “pedonale”. Përskaj saj, shtylla me llamba dhe flamurë kuqezi. Bukur: Kepin e Rodonit po e trajtokan si pikë turistike të veçantë. Siç ka hije.
Vërtetë?
Pak më tej gjallërohet një rresht me bunkerët e famshëm. Ngjyruar me… flamurin kombëtar! Ç’ide e mbrapshtë: bunkerët qenkan nderi dhe palca e kombit?!
Shpalohet deti. Përkundrejt, nëpër lëpenë e detit dhe të largësisë, naltohen kodrat mbi Velipojë, mbi Shëngjin, mbi Ulqin – Ulkinioni i lashtë ilir.
Kujdes, mos i hiq pantoflat. Nëpër rërë, dërrasa me gozhdë të ndryshkura!
Zhytemi në det? Një çift del prej ujit, të dy vrapojnë të alarmuar. Tre-katër qen pa rrip në qafë ia paskan vënë syrin çantës së tyre, e kanë shqyer sa çel e mshel sytë, po luajnë me fustanin, me peshqirët, me ç’kanë gjetur brenda.
Kisha mesjetare, të cilën disa studiues e lidhin me motrën e Skenderbeut, ruhet jo keq. Një vizitë brenda saj ta përmirëson humorin.
Po kalaja e Skënderbeut, është larg? Nga shkohet? Asnjë tabelë, asnjë copë dërrasë me shigjetë (tri-katër dërrasa të tilla do të kushtonin shumë më pak se lyerja e një bunkeri, duke e veshur marrëzisht me flamur kombëtar!). E vetmja tabelë, KAZERMA-BAR, kallëzon një ndërtesë të rrenuar rozë-mavi, ish-kazermë ushtarake në kohën e parë të bunkerëve. Rrekemi me GPS, telefonat e zgjuar bëhen budallenj. Trullohen, humbin orientimin. Kah me mësy?
Udhët e dhive duken xhade, krahasuar me një shtegth që duket se çon te kalaja. Shtegthi degëzohet e humb nëpër ferra. Disa degëzime prijnë drejt ballkoneve natyrore (“belvedere”), prej ku mund të rrëzohesh qindra metra pingul mbi ujëra. Mos u afro, mbaje djalin fort! Asnjë pengesë mbrojtëse. Asnjë paralajmërim për rrezikun fatal.
Vijon aventura shpatit thikë pjetposhtë. Pak me të rrëshqitë këmba, bëhesh pluhur në shkëmbinjtë, që flenë nën mjegullën e detit.
Kalaja në breg dergjet në harrim të plotë. Dikush e ka grisur tabelën e vjetër me të dhëna për kalanë. Mbi mure, një llamarinë e ndryshkur, me shenjën e ministrisë së kulturës së ndonjërës prej qeverive të mëparshme: “Ne kujdesemi ta mirëmbajmë, ju kujdesuni të mos e ndotni”.
Shkrep do foto mbi mure, merr prapë përpjetëzën e rrezikshme. Te makina mbërrin me gjunjë të përgjakur. Gërvishtur në fytyrë e në krahë. I djersitur. I etur.
Kalaja e Gjergjit të Madh është shpërfillur më keq se cilado shpellë hajdutësh.
Në kohën e vet Skënderbeu e mundi historinë. Në kohën tonë shfaqet në Kep të Rodonit i mundur nga shqiptarët e vet!
