Nga Sali Bollati-Çam Shqiptar i mbijetuar
Rajoni Shqiptar i Çamërisë përfshin pjesën jugore të territoreve etnike shqiptare, të banuara nga shqiptarët që nga kohërat e lashta (Pellasgo-Iliria) deri më sot. Edhe historianët e lashtë Straboni dhe Plutarku shkruan se banorët e Epirit të Çamërisë flisnin një gjuhë “barbare”, sepse gjuha e tyre amtare nuk ishte greke. Dialekti çam është një nga gjuhët më të vjetra të gjuhës shqipe.
Çamët (myslimanët dhe besimtarët e krishterë) janë shqiptarë etnikë në zonën e veri-perëndimit të Greqisë së sotme të njohur shqiptarëve si Çamëria dhe Grekëve si Popullata shqiptare e Çamërisë përbëhet nga besimtarë të krishterë dhe muslimanë, të cilët përdorin Gjuha shqipe në shtëpi. Në të vërtetë qeveria greke e mohon ekzistencën e kësaj në veçanti për Çamët e Krishterë. Historiani grek Spiro Muselimi në librin e tij “Një udhëtim historik nëpër Thesprotia”, i redaktuar në Janinë në vitin 1974, citon si vijon: “Në vitin 1877, Metropolitanpi i Kishës Ortodokse të Thesprotisë duhej përkthyer Dhiatën e Re në gjuhën shqipe , sepse Çamët e krishterë nuk e kuptuan atë që u predicua gjatë masave në gjuhën greke “. Në të njëjtin libër,
Për ata çamë të besimit ortodoks i cili mbeti në Greqi pas vitit 1945, identiteti i tyre shqiptar u shtyp nga një politikë ashpër represive e asimilimit dhe gjuha shqipe nuk u lejua të flitej në publik dhe as të mësohej në shkolla. Greqia dëshironte që struktura demografike e rajonit të ndryshohej sepse nuk i besonte pjesës tjetër të popullsisë shqiptare që mbeti atje, edhe pse ata ishin të besimit ortodoks. Si një vlerësim, më shumë se 60’000 shqiptarë të krishterë ortodoksë jetojnë sot në rajonin e Çamërisë.
Ambasadori shqiptar në Greqi në vitin 1972 Lik Seiti i shoqëruar nga një ministër grek në vizitën e Çamërisë u takua me kryetarin e komunës së Gumenicës dhe foli në gjuhën shqipe; kryetari i komunës tha se ka më shumë se 40 fshatra që flasin shqip; të moshuarit flasin vetëm gjuhën shqipe, siç nuk e njihnin greqishten
Në vitin 2010 së bashku me bashkëshorten dhe disa miq, fatmirësisht për pasaportën amerikane (pasi autoritetet “demokratike greke” nuk lejojnë hyrjen në shqiptarët e lindur në Greqi ?!); në qytetin e Pargës takuam kënaqësi duke folur shqiptarët shumë shqiptarë të krishterë që jetonin atje. Uncle Pano na tha se në Rrapeza, fshatin pranë Parga të gjithë njerëzit flasin shqip.
Vitet e fundit, autoritetet “demokratike” greke urdhëron qeverinë shqiptare që nuk duhet të përmendë fare emrin Chameria si të mos ekzistojë një emër i tillë; edhe nëse nuk e zbatojnë rendin, qeveria greke do të vërë veton ndaj pranimit të Shqipërisë në BE
Në realitet besimtarët çamë-krishterë shqiptarë, po jetojnë atje, duke folur shqip edhe autoritetet greke nuk e lejojnë në publik.
Jo për befasi, por në realitet disa ditë më parë, unë shikoj një artikull të botuar në Paramithia online.gr.
Përgjigje paramythia-online.gr, η Αλεξάνδρα Παυλίδου Θωμά *
Ndër gjërat e tjera që shkruan gjërat …… .. Κάποτε ήρθαμε στην Παραμυθιά, δεν περιστέρα στο σπίτι του παππού μας. Τα σπίτια των αλβανοτσάμηδων ήταν άδεια μα χιλιοκατεστραμμένα. Ju do të keni një mundësi për të gjetur një gjë të tillë, ju do të keni një lidhje të mirë, dhe të merrni më shumë informacion në lidhje me këshilla. Ndërkohë, ajo do të luajë për të marrë pjesë në një xhirim letrash për të luajtur. Përmbledhja dhe ndikimi i kësaj faqeje do të jetë në dispozicion.
Ο πατέρας μου για λόγους που τότε δεν καταλάβαινα , υπηρετούσε σε χωριά δίγλωσσα, σε χωριά που υπήρχαν άνθρωποι μέσα στις οικογένειες που αγνοούσαν τα ελληνικά.Μιλούσαν μόνο αρβανίτικα .
Nëse ju jeni në kërkim, ju do të keni një mundësi për të marrë të drejtën tuaj për të hyrë në Greqi dhe për të marrë një vend të lirë. Kjo metodë do të ndikojë në rritjen e çmimeve dhe çmimet e produkteve.
Kjo do të thotë që ju doni të bëni një udhëtim të lirë dhe të keni një aferë. Nuk mund të jetë më e lehtë dhe e lehtë për të marrë një shikim të mirë, dhe për të jetuar dhe për të jetuar
… Sapo erdhëm në Paramythia, por nuk shkonim në shtëpinë e gjyshit tonë. Shtëpitë e shqiptarëve ishin boshe, por qumështore. Në një shtëpi të tillë, nëna ime shkoi me të afërmit dhe miqtë në vende që ishin të mira pa shumë dëme. Atje jetuam pak para se të nisëm për disa vite në Athinë. Për mua, këto vite nuk ishin të qëndrueshme.
Babai im, për arsye që nuk i kuptoja në atë kohë, shërbeu në fshatra dygjuhëshe, në fshatra ku kishte njerëz në familje që injoronin greqishten. Ata folën vetëm Arvanitika-Shqiptare
Ata ishin të krishterë ortodoksë, kishin vetëdije greke, por gratë nuk dinin mirë grekët, të moshuarit ndoshta nuk e kishin. Shumë prej tyre flisnin vetëm shqiptarët, edhe pse e njihnin mirë Greqinë.
Çfarë qëllimi i bënë mësuesit që njihnin dhe Arvanitika-Shqiptare. Për të bërë mësime, për djemtë dhe më shumë për të moshuarit, derisa armiku, siç ishte tani, po kalonte, edhe sot me një pamje të turpshme.
Pra, sot nuk kam për të thënë diçka më shumë, por javën e kaluar “SHQYRTIMET SHQIPTARE” një organizatë jofitimprurëse; krijuar dhe drejtuar nga Z. Marco Kepi, një intelektual i ri shqiptaro-amerikan i arsimuar këtu në SHBA duke u kushtuar një kauzë Mbrojtja e të Drejtave të Njeriut, e shoqëruar me gazetarin e njohur Marin Marin edhe një “Persona non grata” në Greqi, Parada me ngjyra fluturuese kushtuar Çamërisë. Mijë shqiptarë nga të gjitha rajonet etnike të Shqipërisë, duke deklaruar publikisht që autoritetet greke të lëshojnë një njoftim për të pasur një ndërgjegje të keqe për vrasjen me shumicë, që është bërë kundër shqiptarëve të Çamërisë në vitet 1944-45, për t’i lejuar ata të lejojnë të hyjnë në vendin e tyre të lindjes, njohjen dhe mbrojtjen e të drejtave të njeriut për shqiptarët e krishterë. Ne nuk duam hakmarrje.
NY, 24 qershor 2014
