Një studim i publikuar në Nature dhe i kryer te minjtë duket se ka zbuluar arsyen shkencore pas thinjave që vjen me moshën: faji do të ishte një lloj i veçantë i qelizave burimore që prodhojnë melatonin, të cilat me kalimin e kohës do të humbnin aftësinë për të funksionuar siç duhet.
Nëse konfirmohen, këto gjetje do të kishin gjithashtu implikime të rëndësishme për zhvillimin e trajtimeve për humbjen e ngjyrës në flokët e njeriut.
Qelizat staminale të Melanociteve: Ndryshe nga qelizat burimore embrionale, të cilat janë të afta të zhvillohen në organe të ndryshme, qelizat burimore të rritura kanë një rrugë më të përcaktuar: qelizat burimore të melanociteve (McSCs) që gjenden në folikulat e flokëve janë përgjegjëse për prodhimin dhe mirëmbajtjen e pigmentit të flokëve.
Çdo folikul mban disa McSC të papjekura, të gatshme për t’u aktivizuar kur është e nevojshme falë ndërhyrjes së proteinave, të cilat i shtyjnë ato të piqen dhe të ngjyrosin flokët.
Një sjellje e paprecedentë: Studiuesit kanë identifikuar një sjellje të re të këtyre qelizave burimore, të cilat do të udhëtonin përpara dhe mbrapa në gjëndrën e flokëve, duke kaluar nga gjendja e papjekur, në atë të pjekur të prodhimit të pigmentit dhe përsëri në atë të papjekur. “Kjo na befasoi,” komenton Qi Sun, koordinator i kërkimit. “Ne kurrë nuk kemi parë qeliza burimore të afta të kalojnë shumë herë nga një gjendje e papjekur në një gjendje të pjekur.”
Me kalimin e kohës, qelizat nuk janë më në gjendje të bëjnë këtë udhëtim të vazhdueshëm përpara dhe mbrapa, dhe ndalojnë së lëvizuri dhe marrin sinjale për të prodhuar pigment nga proteinat: që nga ai moment, qimet e reja nuk kanë më dozën e duhur të melaninës dhe ato zbardhen.
Për të hetuar më tej këtë efekt, studiuesit përshpejtuan rritjen e flokëve te minjtë, duke simuluar “plakjen e detyruar”: rezultatet ishin një rritje në McSC-të e heshtura, të paaftë për të prodhuar ngjyrë.
Interesante për njerëzit: Edhe pse studimi u krye tek minjtë, ajo që u zbulua është e rëndësishme për të kuptuar më shumë dhe për të parandaluar procesin e plakjes dhe thinjen e flokëve të njeriut. Përveç kësaj, biologia Melissa Harris (Universiteti i Alabama, Birmingham) thekson, “studimi i sjelljeve të qelizave staminale mund t’i ndihmojë studiuesit të kuptojnë më mirë aspekte të tjera të rëndësishme, si kanceri dhe rigjenerimi i qelizave”.
