Periferi – Qendër dhe anasjelltas!

Duhet të lëçisni

PD: Ka ardhur koha për ndryshim, më 25 prill Shqipëria fiton

Partia Demokratike, me anë të një reagimi në rrjetet sociale, shprehet se Shqipëria dështoi, sepse u mor peng nga Rama. Në reagimin e PD-së thuhet...

Ndërron jetë prokurori që po hetonte vjedhjen e 2.1 mln eurove nga Thesari i Shtetit në Kosovë

Ka ndërruar jetë prokurori i Prokurorisë Speciale të Kosovë, Enver Krasniqi. Mediat vendase raportojnë se Krasniqi u nda nga jeta rreth një orë më...

Basha zbulon detaje nga takimi me Kurtin: Si kryeministër i Shqipërisë do të bëj gjithçka për të forcuar bashkëpunimin me Kosovën

Kryedemokrati Lulzim Basha priti pasditen e sotme në selinë e Partisë Demokratike kryeministrin e zgjedhur të Kosovës, Albin Kurtin. Përmes një postimi në facebook Basha...

Shifër e frikshme vdekjesh Covid në vend, regjistrohen 851 raste të reja për 24-orë

COVID19/ Ministria e Shëndetësisë: 766 të vaksinuar, 3149 testime, 903 të shëruar, 851 raste të reja dhe 21 humbje jetë në 24 orët e...
Nga dom Gjergj Meta
Periferia i jep qendrës detajet dhe nuancat pa të cilat qendra nuk do të ishte e plotë. Një qendreje të vetmjaftueshme, pa nuancat e periferikes, do t’i mungonte konkretësia. Pa periferinë qendrës do t’i mungonin rrënjët e do të thahej.
Ndërsa qendra është ajo që i jep periferisë kozmopoliten dhe vështrimin nga sipër, pa të cilën periferia mund të kthehet në banalitet, në një lagje të izoluar me pleq që kujtojnë trimëritë e njëri-tjetrit apo gra që merren me llafe katundi. Pa qendrën perferisë do t’i mungonte frymëmarrja, madje do të shterrohej.
Nëse duam të zhvendosemi në një rrafsh më të gjërë mund të themi se globalizmi është një e keqe po aq sa provincialimi (apo nacionalizmi që është gjë tjetër nga atdhedashuria). Si globalizmi si provincializmi, janë dy skaje të dëmshme të zhvillimit të shoqërisë njerëzore. I pari synon të sheshojë dallimet midis individëve dhe popujve deri në asgjesimin e tyre. Politikat globaliste sot, sidomos në shoqëritë perëndimore, kanë si objektiv të tyrin të vënë në qendër individin dhe të drejtat e tij, pa marrë parasysh bashkësinë, familjen, shoqërinë. Prandaj aborti, martesat homoseksuale, eutanazia etj., janë për politikat globaliste “kuajt e luftës” së tyre të përditshme.
I dyti, pra provincializmi dhe format e tij nacionaliste e populiste, synojnë t’i theksojnë dallimet deri në ekstrem, deri në mbyllje ndaj të ndryshmit, madje në rikthimin e kufijve dhe mureve midis popujve, shoqërive dhe racave.
Janë dy rreziqe nga të cilat duhet të ruhemi vazhdimisht.
Ndërveprimi midis qendrës dhe periferisë është thelbësor për një shoqëri të shëndoshë. Mungesa e këtij ndërveprimi mund të çojë në shformime antropologjike dhe kulturore, në abstragime nga njëra anë dhe në mbyllje nga ana tjetër, në shkëputje dhe copëzime realitetesh.
Dialektika midis periferisë dhe qendrës duhet të synojë drejt një sinteze të vazhdueshme ku e veçanta, tipari dallues, origjinaliteti nuk duhet të zhbëhen apo të asgjesohen për hir të së përgjithshmes, përbashkueses dhe universales. E po ashtu e përgjithshmja nuk ka tagër t’i marrë frymën të veçantës, origjinales, tiparit dallues. Kjo dialektikë midis tyre nuk mund të jetë luftë, por dialog dhe ndërveprim i vazhdueshëm që ka si synim zhvillimin e njeriut dhe të shoqërisë ku ai jeton.
Duke jetuar prej vitesh në realitete periferike, por edhe vetë Shqipëria është periferike, këtë që po them e ndjej se është një temë që përshin disa përmasa të jetës shoqërore sikurse janë kultura, politika, ekonomia, madje edhe religjioni.
Sot, flitet gjithnjë e më shumë për decentralizim apo parim subsidariteti. Shpjeguar më thjeshtë do të thotë që periferive u duhet dhënë autonomi veprimi deri sa munden. Ku nuk munden ndërhyn qendra e cila forcon veprimin e periferive, por nuk i zëvendëson apo më keq akoma i bën asgjë ato.

Më shumë shkrime

E Freskët taze

PD: Ka ardhur koha për ndryshim, më 25 prill Shqipëria fiton

Partia Demokratike, me anë të një reagimi në rrjetet sociale, shprehet se Shqipëria dështoi, sepse u mor peng nga Rama. Në reagimin e PD-së thuhet...

Ndërron jetë prokurori që po hetonte vjedhjen e 2.1 mln eurove nga Thesari i Shtetit në Kosovë

Ka ndërruar jetë prokurori i Prokurorisë Speciale të Kosovë, Enver Krasniqi. Mediat vendase raportojnë se Krasniqi u nda nga jeta rreth një orë më...

Basha zbulon detaje nga takimi me Kurtin: Si kryeministër i Shqipërisë do të bëj gjithçka për të forcuar bashkëpunimin me Kosovën

Kryedemokrati Lulzim Basha priti pasditen e sotme në selinë e Partisë Demokratike kryeministrin e zgjedhur të Kosovës, Albin Kurtin. Përmes një postimi në facebook Basha...

Shifër e frikshme vdekjesh Covid në vend, regjistrohen 851 raste të reja për 24-orë

COVID19/ Ministria e Shëndetësisë: 766 të vaksinuar, 3149 testime, 903 të shëruar, 851 raste të reja dhe 21 humbje jetë në 24 orët e...

Përfundon takimi Basha-Kurti, liderët ndahen duke përplasur grushtat

Ka përfunduar takimi që u zhvillua në selinë e PD-së midis liderit të Vetëvendosjes, Albin Kurti dhe kreut të PD-së, Lulzim Basha. Takimi u mbajt...