Lufta mes Rusisë dhe Ukrainës shpesh herë ka nxitur frikë se mund të përfshijë edhe vende të tjera të botës. Jo pak herë është thënë se edhe Shqipëria është një vendet e rrezikuara. Në lidhje me këtë çështje ka folur sot eksperti i rrezatimi të radioaktivitetit Memush Habili, i cili tregoi gjatë një interviste televizive se si Shqipëria ka përballuar pasojat që erdhën në vendin tonë nga shpërthimi i Çernobilit në vitin 1986.
“Çernobil ndodhi në 1986, qytet në Ukrainë, ishte një bateri reaktorësh, njëri nga reaktorë doli jashtë kontrollit dhe ndodhi katastrofa radioaktive dhe masa e lëndës bërthamore që shfrytëzohet u avullua dhe u shpërnda në atmosferë. Rrymat ajrore ishin drejt veri-perëndimit dhe masa kryesore me lëndë radioaktive u drejtua në Bjellorusi, Suedi, Finlandë. Pastaj duke ndryshuar drejtimi i erërave mori drejtim në gjithë Euriopën, në jug të Francës. Në Shqipëri u shfaq javën e parë të 10 majit. Morëm informacionet e para që kemi një rritje të nivelit të sfondit të ambientit. Vepronte një strukturë, përveç FA, rrjeti teknik i vrojtimi të ndotjeve radioaktive dhe kimike. I cili përfshinte të gjitha qendrat e punë kooperativat bujqësore. Këto ishin disa ekipe të përgatitura. Ishin të pajisura me aparate kontrolli për rrezatimet radioaktive, kishte në çdo fshat”, u shpreh ai.
Më tutje Habili thotë se u prek Kukësi, Dibra, pjesa lindore e Karaburunit, lugina e Shkumbini dhe pak Mali me Gropa. Niveli normal i radioaktivitetit sipas Habilit është 18-20 njësi, ndërsa tha se në luginën e Shkumbinit pas shpërthimit në Çernobilit niveli i radioaktivitetit shkoi në 100 njësi.
“Nga 10 maji ngritëm strukturat në gjendje alarmi. Në rrjetin e mbrojtjes dhe vëzhgimit territorit, përfshihet ISHP, Instituti i Studimeve dhe i Fizikës Bërthamore. Fizika bërthamore kishte mjetet e veta, për kontrollin e ajrit, ujit. U ngrit niveli i alarmit dhe në çdo qytet, patrullat punonin në 24 orë për kontrollin e ambienteve. Pati disa pika. 18-20 njësi, niveli në kohë normale. Nëse është në këtë nivel, themi që ambienti është në kushte normale lidhur me efektet radioaktive. Vumë re rritje të nivelit. Në faqen lindore të Karaburunit arriti niveli 5 herë më i madh, në luginën e Shkumbini kaloi mbi 100 njësi, sepse depozitoheshin mbeturinat radioaktive që vinin nga lindja. Ka qenë edhe Dibra dhe Kukësi dhe në Tropojë. Kam marrë pjesë në monitorimin e situatës në Kukës. U kontrolluan ujërat. Kontrollonim të gjitha hyrjet e lumenjve“, tha Habili.
Sipas tij, strukturat e ngritura kohë më parë për të përballuar situata të tilla Shqipëria i ka shkatërruar të gjitha. A i thotë se nuk ka një strukturë për të vepruar në raste të tilla, përveç një toge që ka në dispozicion Ministria e Mbrojtjes. Eksperti u ndal edhe në vend strehimet, siç janë bunkerët, ku theksoi se shumica prej tyre janë jashtë funksioni. Habili tregon se në tiranë janë prishur të gjitha vendstrehimet, Kukësi ka një qytet të nëndheshëm të sigurt, por që duhet mirëmbajtur.
