Elbit System, një nga kompanitë më të mëdha të prodhimit të armëve në botë, me bazë në Izrael, ka hapur degë në Shqipëri. Tre ditë më parë, kompania regjistroi në Qendrën Kombëtare të Biznesit degën e saj në Shqipëri, e cila do të kryejë të njëjtin aktivitet si mëma e saj në Izrael.
Elbit është një nga prodhuesit më të madh të armëve në botë. Ardhja e saj në Shqipëri lidhet me një kontratë të madhe sekrete që Shqipëria ka nënshkruar me këtë kompani për blerjen e armëve.
Kontrata miliardere
Në korrik të vitit të kalauar, Shqipëria nënshkroi një marrëveshje të gjerë ushtarake me Izraelin. Dokumenti i firmosur nga ministri i Mbrojtjes në atë kohë, Pirro Vengu dhe homologu i tij izraelit u miratua në Këshillin e Ministrave.
Për shumë muaj firma e Vengut u konsiderua thjesht një marrëveshje normale midis dy qeverive për të bashkëpunuar në fushën e mbrojtjes. Por në fund të vitit të kaluar u zbulua se se ajo nuk ishte thjesht një marrëveshje mes dy qeverive, por një biznes sekret qindra milionë dollarësh me kompaninë private, Elbit Systems.
Në nëntor të vitit të kaluar, një nga gazetat më të mëdha izraelite, Haaretz, zbuloi se Elbit System ka siguruar një kontratë multi milionë dollarëshe nga qeveria shqiptare për të furnizuar Shqipërinë me armatim të rëndë, përfshirë murtaja dhe dronë. Paralelisht, kompania izraelite do të hapë dhe shkollën e aviacionit në Vlorë.
Shuma e kontratës mbahet sekret, por disa burime nga ministria e Mbrojtjes thonë se bëhet fjalë për një marrëveshje e cila mund të shkojë deri në 400 milionë dollarë.
Një burim konfidencial i tha Kapitalit se qeveria po shqyrton një skemë të ngjashme me atë të projekt Smart City, për të financuar faturën e rëndë që Shqipëria do t’i paguajë Elbit Systems.
Sipas këtij burimi, kompania izraelite do të gjejë vetë paratë në bankë. Shqipëria do të garantojë kredinë me garanci sovrane dhe pastaj do të marrë përsipër shlyerjen e saj duke përfshirë dhe interesat e majmë.
Në korridoret e ministrisë së Mbrojtjes përflitet se një nga arsyet e shkarkimit të Pirro Vengut nga posti i ministrit të Mbrojtjes dhe zëvendësimi i tij me Ermal Nufin ishte pikërisht hezitimi i Vengut për të firmosur detajet financiare të kësaj kontrate.
Nuk dihet nëse procesi i firmave është ezauruar pas emërimit të Ermal Nufit, i cili në rrethet e ngushta njihet ndryshe edhe si Ermal Raketa, për shkak të gatishmërisë për të firmosur çdo gjë që i kërkohet, për të mos zhgënjyer shefin e tij. Sepse Ermali nuk zhgënjen, por për shefin bëhet raketë.
Pezullimi nga NATO për korrupsion
Verën e vitit të kaluar, Elbit Systems u pezullua nga agjencia e prokurimit të NATO-s për shkak të një skandali të madh korrupsioni që përfshin akuza për ryshfet dhe praktika të sanksionueshme, sipas dokumenteve të publikuara nga media investigative Folloë the Money.
Agjencia e Mbështetjes dhe Prokurimit të NATO-s (NSPA) pezulloi Elbit Systems dhe degën e saj Orion Advanced Systems më 31 korrik. Pezullimi pasoi shfaqjen e akuzave serioze që tregonin përfshirje të mundshme në praktika korruptive nga kompania izraelite.
“Pezullimet e shitësve pasojnë shfaqjen e akuzave serioze që tregojnë se ka të ngjarë që furnizuesit të jenë përfshirë në praktika të sanksionueshme, duke përfshirë parregullsi në dhënien e kontratave”, sipas një letre nga një menaxher i lartë në NSPA të shqyrtuar nga burime mediatike investigative.
Pezullimi e pengon Elbit të konkurrojë për tendera të rinj nga Nato ndërkohë që Aleanca Ushtarake pezulloi rreth 15 kontrata në vazhdim që kishte me kompaninë izraelite. Proçesi ligjor vazhdon dhe deri më tani nuk ka asnjë vendim përfundimtar nga gjykatat, por skandali tronditi jo pak NATO-n./Kapitali
