Deputeti i PD, Oerd Bylykbashi ka bërë një shpjegim për datën e zgjidhjeve. Në një postim në Facebook, Bylykbashi sqaron se zgjedhjet mund të zhvillohen edhe pas datës 9 shtator. Kjo sipas tij mund të bëhet me një dispozitë tranzitore.
Sqarimi i plotë i Bylykbashit:
Shpjegim i thjeshtuar për Kryeministrin dhe ndonjë analist për datën e zgjedhjeve.
Dëgjova mbrëmë një analist që fliste me “kompetencë” se Kushtetuta nuk lejon ndryshimin e datës së zgjedhjeve dhe binte dakord me Kryeministrin që e refuzonte ndryshimin e datës dhe me vinte për të qeshur, sepse bashkë me një koleg i kemi shkruar këto dispozita te Kushtetutes në 2008. Le ta mbyllim një herë e mire këtë argument qesharak.
Kushtetuta nuk cakton asnjë datë per zhvillimin e zgjedhjeve. Kushtetuta përcakton rregullin që llogarit vetëm fundin e mandatit i cili është data 9 shtator 2017 (Kushtetuta neni 65, pika 1).
Kushtetuta përcakton se zgjedhjet zhvillohen në periudhën zgjedhore që i paraprin fundit të mandatit, pra që i paraprin 9 shtatorit. Kushtetuta përcakton se periudha zgjedhore përcaktohet nga Kodi Zgjedhor. (Kushtetuta neni 65, pika 2). Pra e vetmja gjë që detyron Kushtetuta është qe data e zgjedhjeve të caktohet para fundit të mandatit. Pikë!
Periudhat zgjedhore në Kodin Zgjedhor (pra në ligj dhe jo në Kushtetutë) janë dy: e pranverës 15 mars – 30 qershor dhe e vjeshtës 15 shtator – 30 nëntor. Presidenti mund të caktonte datën në një nga dy të dielat e fundit të periudhës zgjedhore që i paraprin 9 shtatorit (Kodi Zgjedhor nenet 8 dhe 9), pra ose 18 ose 25 korrik 2017. Presidenti zgjodhi datën 18 qershor. Pra data është thjesht ligjore dhe jo kushtetuese. Nese Kodi do caktonte një periudhë tjetër para 9 shtatorit, data do ishte një tjetër dhe jo 18 qershori.
Nëse parlamenti vendos që për këto zgjedhje apo gjithmonë, periudha e zgjedhjeve të jetë një periudhë tjetër, mund ta ndryshojë Kodin tani me vetem 84 vota dhe pa ndryshuar Kushtetutën. Dhe parlamenti mund të caktojë çdo të dielë deri më 3 shtator (sepse 3 shtatori është e diela e fundit para datës 9 shtator) si datë të zgjedhjeve, vetëm duke ndryshuar ligjin pa patur nevojë të ndryshojë Kushtetutën.
A mund të zhvillohen zgjedhjet pas datës 9 shtator? Po! Mjafton një dispozitë tranzitore e thjeshtë që është shumë me pak e shëmtuar se ai aneksi i tmerrshëm që u miratua për reformën në drejtësi që nuk e ka asnjë kushtetutë e botës.
Kur deshi Rama të shtynte zgjedhjet me sebepin e certifikatave, në 2007 Kodi u ndryshua për të shtyrë datën e zgjedhjeve. Zgjedhjet ishin dekretuar për datën 20 janar 2007, me datë 13 janar u ndryshua ligji që detyronte presidentin të dekretonte një datë të re jo më vonë se 20 shkurt 2007. Presidenti i dekretoi për datën 18 shkurt 2007.
