Shtetet e Bashkuara thonë se do të lehtësojnë kufizimet e internetit ndaj Iranit për të kundërshtuar shtypjen e protestave nga Teherani, të cilat u shkaktuan nga vdekja e një gruaje në paraburgim nga policia.
“Ne do të ndihmojmë të sigurohemi që populli iranian të mos mbahet i izoluar dhe në errësirë”, tha Sekretari amerikan i Shtetit, Anthony Blinken.
Lehtësimi i kontrolleve të softuerit do t’i lejojë firmat amerikane të teknologjisë të zgjerojnë biznesin e tyre në Iran.
Të paktën 35 njerëz janë vrarë në trazirat më të rënda në Iran prej vitesh.
Mahsa Amini, 22 vjeç, ra në koma javën e kaluar, disa orë pasi policia e moralit e arrestoi atë për dyshime se kishte thyer rregullat e shamisë.
Oficerët thuhet se kanë rrahur kokën e zonjës Amini me shkop dhe e kanë goditur kokën e saj në një nga automjetet e tyre. Policia ka thënë se nuk ka prova për ndonjë keqtrajtim dhe se ajo pësoi “insuficiencë të papritur të zemrës”.
Protestat antiqeveritare vazhduan për tetë natë radhazi të premten, ndërsa tubime pro regjimit u zhvilluan gjithashtu në Teheran dhe qytete të tjera.
Z. Blinken tha se lehtësimi i pjesshëm i kufizimeve të internetit ishte një “hap konkret për të ofruar mbështetje kuptimplotë për iranianët që kërkojnë respektimin e të drejtave të tyre themelore”. Ishte e qartë, shtoi ai, se qeveria iraniane kishte “frikë nga populli i saj”.
Thesari i SHBA tha se masa do të ndihmonte kundër përpjekjes së qeverisë iraniane për të “mbikëqyrur dhe censuruar” popullin e saj.
Por nuk ka gjasa të ketë një ndikim të menjëhershëm pasi “nuk heq çdo mjet të shtypjes së komunikimit”.
Miliarderi Elon Musk tha në Twitter se do të aktivizonte firmën e tij të internetit satelitore, Starlink, për të ofruar shërbime interneti për Iranin në përgjigje të njoftimit të zotit Blinken.
Starlink ofron shërbime interneti përmes një rrjeti të madh satelitësh dhe u drejtohet njerëzve që jetojnë në zona të largëta që nuk mund të marrin internet me shpejtësi të lartë.
Zyrtarët amerikanë thanë se licenca e përditësuar nuk mbulonte pajisjet e ofruara nga Musk, por firma e tij dhe të tjerët ishin të mirëpritur të aplikonin për leje në thesar.
Pamjet e shpërndara në mediat sociale të premten treguan se turma të mëdha protestuesish u mblodhën në disa lagje të Teheranit pas errësirës, ndërsa incidente të tjera ndodhën në vende të tjera të vendit. Në protesta, gratë kanë hequr në mënyrë sfiduese hixhabet e tyre dhe i kanë djegur ato, ose i kanë prerë flokët para turmave brohoritëse.
Ndërsa u përhap në pjesën më të madhe të vendit, shumë nga protestat e hershme u përqendruan në Iranin perëndimor, veçanërisht në zonat me popullsi të madhe kurde, grupit të cilit i përkiste zonja Amini.
Të premten, raportet dolën nga Oshnavieh, në provincën e Azerbajxhanit Perëndimor të Iranit, e cila kufizohet me Kurdistanin, duke treguar protesta të përhapura, si dhe sugjerime që demonstruesit kishin marrë kontrollin e pjesëve të mëdha të qytetit. BBC nuk ishte në gjendje ta konfirmonte këtë.
Videot e postuara nga Oshnavieh treguan turma të mëdha njerëzish që marshonin nëpër rrugët e qytetit pa praninë e policisë, ndërsa mund të dëgjoheshin shpërthime të forta.
Të premten u panë gjithashtu demonstrata pro regjimit në Teheran dhe qytete të tjera, me të pranishmit që deklaruan mbështetje për liderin suprem Ayatollah Ali Khamenei, i cili ka qenë një objektiv i protestuesve anti-qeveritare.
Presidenti Ebrahim Raisi foli në një ngjarje pro-qeveritare, duke thënë se nuk do të lejojë që siguria e vendit të “kërcënohet”.
“Ne nuk do të lejojmë që siguria e njerëzve të vihet në rrezik në asnjë rrethanë,” tha ai, pak pasi u kthye nga Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara në Nju Jork.
Duke theksuar se “armiqtë” e Iranit donin të shfrytëzonin trazirat, zoti Raisi tha se qeveria do të dëgjonte kritikat për vdekjen e zonjës Amini, por nuk do të ndikohej nga “trazirat”. Përkthyer nga gijotina.com/ Burimi: BBC TECHNOLOGY
