Nga Fahri Xharra*
Një pasdite tragjike e vitit 415 pas Krishtit, gjersa ishte duke e zhvilluar shkencën në mendjen e saj, ia mësyni masa e tërbuar nga fanatizmi fetar dhe e filloi djegën e vlerave të mëdha të Bibliotekës së Aleksandrisë dhe e mori Hypatinë duke e shkëputur nga realja dhe e nxori në rrugë duke u rrah dhe dhunuar barbarisht deri në vdekje. Ishte fanatizmi fetar kundër dijës së shenjtë.
Hypatia e Aleksandrisë e lindur rreth vitit 370 pas Krishtit, e bija e Theonit të Aleksandrisë, matematikanit famëmadh të kohës, mbeti pionerja e rëndësisë së gruas në historinë e civilizimit njerëzor, një grua që përfaqësonte inteligjencën femërore dhe e cila aktivisht punonte për të mirën e njerëzimit. Ajo ishte diçka e posaçme që ngërthente në veti bukurinë dhe intelektin e lartë. Ajo ishte përgjegjëse për atë që që e bashkoi kukturën, dijen dhe të kuptuarit filozofik të së vërtetës njerëzore, Biblioteka e Aleksandrisë.
Biblioteka e Aleksandrisë ishte historikisht vendi ku mësohej, hulumtohej dhe i dhurohej njerëzimit ajo që nuk blihet me para dija, kultura dhe shkenca.
Theoni, i ati i Hypatisë ia mësoi të bijës matematikën dhe astronominë, por thuhet që Libri III i Teorisë së versionit të Teonit për Almagestin e Ptolomeut, ku paraqitej modeli i Universit, i cili mbeti i heshtur deri në kohën e Kopernikut dhe Galileos, ishte vepër kryekëput e Hypatisë.
A ishte Hypatia filozofja më e madhe e Aleksandrisë dhe martire e vërtetë e vlerave të të mësuarit?
Ajo u shndërrua në copë e grimë nga një grup “qeniesh njerëzore, jo pse ishte grua, por sepse mësimi i saj ishte aq i thellë, aftësitë e saja dialektike aq të shtrira gjerë e gjatë, saqë i pengonte ata që e donin heshtjen mendore të saj.
Të ballafaqoheshin me Hypatinë ishte e pa mundur, ndaj ata zgjodhën vrasjen e saj.
* Shkrimi i kushtohet mbesës sime, Arbanës
