Aktivisti Andi Tepelena, ka komentuar mënyrën se si Shqipëria ka dështuar të trajtojë trashëgiminë e komunizmit. Sipas tij, vendi ende nuk i ka mbyllur hesapet me të shkuarën dhe procesi i shumëpërfolur i dekomunistizimit pas viteve ’90 mbetet i papërmbushur.
Tepelena ndalet tek simbolika e objekteve që lidhen drejtpërdrejt me diktaturën e Enver Hoxha, duke përmendur vilën ku jetoi për dekada çifti që ai e cilëson si më gjakatarin në historinë moderne të vendit.
Ai thekson se zhdukja fizike apo shpërfillja e këtyre simboleve nuk i zhduk pasojat e komunizmit dhe as nuk shërben për ndërgjegjësimin e brezave të rinj.
Përkundrazi, sipas tij, ato duhet të ishin kthyer në muze kujtese, në mënyrë që shoqëria të ballafaqohej me krimet dhe traumën kolektive të diktaturës.
Tepelena solli në vëmendje edhe gjendjen e vendeve të ish-persekutimit si burgu i Burgu i Spaçit dhe kampi i Kampi i Tepelenës, të cilat mbeten të braktisura dhe jashtë funksionit të kujtesës historike.
Ai kritikoi gjithashtu faktin që ish-vila e diktatorit vazhdon të përdoret për shërbime qeveritare, ndërsa publiku nuk ka asnjë mundësi të njihet me atë që ai e quan ‘aboratori i vendimmarrjeve kriminale të regjimit’.
“Unë mendoj se ne s’i kemi mbyllur akoma akoma hesapet me komunizmin. Domethënë, ai dekomunistizimi i famshëm që duhet të ndodhte mbas domethënë mbas ’90-ës nuk ka ndodhur akoma.
Në këtë aspekt, lidhet shumë për zhduken e simboleve komuniste. Por më simbol komunist se dhe vila e Enverit, ku jetoi çifti më gjakatar i Shqipërisë në 40-45 vjet, nuk ka më.
Dhe unë mendoj se zhdukja nuk është se, se zhduk të gjithë pasojat tona nga komunizmi.
Unë mendoj se duhet t’i ballafaqojmë ne si popull dhe rikthimi i tyre në muze të kujtesës do të shërbente për të mbajtur vetëdijen gjallë, sidomos tek brezi i ri që shpesh i duket si epokë ekzotike ajo që kemi jetuar në kohën e komunizmit.
Aktualisht që flasim, vende të kujtesës në Shqipëri nuk kemi, pothuajse fare.
Spaçi ka ngelur i braktisur, as nuk vizitohet, as është kthyer në muze siç ishte premtuar. Po ashtu kemi kampin e Tepelenës.
Po piramida nuk u kthye, nuk u përdor asnjëherë në shërbim të kujtesës.
Kemi thjesht dhe një pavion të vogël, siç mund të jetë ajo te Degës së Brendshme në Shkodër dhe kaq. Dhe është ky fakti që të rinjtë sot nuk dinë asgjë për komunizmin.
Kur ju flet për komunizmin duken ca një epokë dinozaurësh, sikur kemi jetuar 2000 vjet përpara, ndërkohë ka ndodhur para 35 vjetëve.
Pikërisht sepse shumë vende, godina që do të ishin kthyer në mënyrë për të reflektuar, për të nxitur një reflektim mbi atë që kemi kaluar ne si popull, mbi diktaturën, mbi krimet e komunizmit, nuk u vu në funksion të këtij qëllimi.
E njëjta gjë ndodhi dhe me vilën e Enver Hoxhës. Është përdorur akoma si vilë për shërbime qeveritare, hyjnë e dalin politikanë e ambasadorë e të tjerë, por askush nuk e di se çfarë krimesh janë gatuar në atë shtëpi.
Edhe unë vetë i përkas artit, por shpesh arti keqpërdoret, instrumentalizohet për të fshirë kujtesa propande dhe Rama është maestro për këtë gjë.
Duhet të sqarohet njëherë që protestuesit u nisën për të hedhur pikërisht për vilën e Enverit, për ta atakuar, për simbolikën, për atë çka përfaqëson, apo se mendonin që ndodhej Edi Rama tek vila e Enverit? Unë këtë akoma s’e kam kuptuar.
U fol që Edi Rama mbasi shkarkoi Ballukun dhe Spiropalin, u fut, u mbyll tek zyra, tek shtëpia e Mehmet Shehut me gruan e tij Linda Ramën, si duket është bërë paranojak si Enveri, dhe nuk ka dalur prej aty.
Po mbase tunelet e fshehta që ekzistojnë akoma midis vilës së Enverit dhe vilës së Mehmetit e ka përdorur për të qëndruar aty.
Nuk e di nëse protestuesit vërtetë mendonin se do ishte Rama tek vila e Enverit, apo e kanë atakuar sepse vila e Enverit përfaqëson krimet e komunizmit dhe për të bërë një paralele midis diktatorit ather dhe sot”, u shpreh ai
