Gazeta ekonomike ndërkombëtare, Financial Times i ka bërë jehonë protestave në vend.
Gazeta shkruan se, projekti turistik luksoz prej 4 miliardë dollarësh, i mbështetur nga firma e investimeve Affinity Partners e Jared Kushner, ka nxitur protesta disaditore në Tiranë.
FT thekson se, ishulli i Sazanit mbetet pronë shtetërore ku Affinity Partners ka marrë statusin e investitorit strategjik.
Një vendpushim luksoz i propozuar në një ishull të pabanuar mesdhetar, i lidhur me dhëndrin e Donald Trump, Jared Kushner, ka shkaktuar protesta njëjavore në Shqipëri. Mijëra njerëz u mblodhën në Tiranë të enjten për të pestën ditë, duke mbajtur banderola antiqeveritare ku shkruhej “Ndal vjedhjen e Shqipërisë ” dhe figura të prera të flamingove rozë që janë bërë simbol i lëvizjes pasi zogjtë janë vendas në ligatinat e mbrojtura pranë zhvillimit të planifikuar.
Protestat kundërshtojnë një resort të propozuar prej 4 miliardë dollarësh të mbështetur nga Affinity Partners, firma e investimeve e themeluar nga Kushner. Projekti do të përfshijë një zhvillim pranë Zvërnecit, një zonë bregdetare ngjitur me ligatinat dhe një resort luksoz në Sazan, ishullin e vetëm të Shqipërisë. Nëse anulohet, ky do të ishte projekti i dytë i familjes Trump në Ballkan që dështon për shkak të kundërshtimit vendas, pasi një plan i mbështetur nga Kushner për një hotel Trump në kryeqytetin serb Beograd u anulua vitin e kaluar.
Gruaja e Kushnerit, Ivanka Trump, u përqesh javën e kaluar me një intervistë që i dha prezantuesit të podkasteve David Senra , në të cilën përshkroi se si ajo dhe bashkëshorti i saj zbuluan ishullin që tani planifikonin ta zhvillonin. «Ishim në varkën e një miku dhe ndaluam për të notuar», tha Ivanka. «Notuam deri në ishull, bëmë një shëtitje, zbathur gjatë gjithë rrugës, deri në majë, dhe thjesht mbetëm të magjepsur.»
“Ne zhvilluam mundësinë për të ndihmuar në realizimin e potencialit të saj dhe për ta transformuar atë, por me shumë përmbajtje dhe kujdes sepse toka është kaq e bukur.”
Radhë bunkerësh betoni janë të shpërndara në ishullin e Sazanit, një ish-post ushtarak që u fortifikua rëndë nën udhëheqësin komunist Enver Hoxha dhe mbeti i mbyllur për publikun për pjesën më të madhe të shekullit të 20-të. Prokurori i antikorrupsionit në Shqipëri njoftoi më herët këtë javë se po shqyrtonte ndryshimet e vitit 2024 në statusin e mbrojtur të zonës dhe pronësinë e tokës, të cilat i hapën rrugën zhvillimit të planifikuar. Projektit iu dha miratimi paraprak në fund të vitit 2024.
Vlera e vlerësuar e projektit tejkalon 10 përqind të prodhimit ekonomik vjetor të Shqipërisë. Zyrtarët argumentojnë se ai mund të tërheqë vizitorë me shpenzime të larta dhe të mbështesë rritjen e mëtejshme në një industri turizmi që është zgjeruar me shpejtësi vitet e fundit. Grupet mjedisore dhe kundërshtarë të tjerë kanë argumentuar se planet kërcënojnë ekosistemet e ndjeshme dhe nuk kanë shqyrtim të mjaftueshëm. “Nuk ka asnjë shans që investimi të ndalet për sa kohë që unë jam këtu”, tha këtë javë kryeministri Edi Rama .
Duke iu referuar akuzave rreth projektit, ai shtoi se investimi po vazhdonte me “pronarë të rinj dhe legjitimë”. Ishulli i Sazanit mbetet pronë shtetërore ku Affinity Partners ka marrë statusin e investitorit strategjik. Zonat bregdetare aty pranë, ku do të zhvillohet një pjesë tjetër e projektit, janë blerë nga investitorë katarianë që ishin partnerë në projekt, tha Rama në një postim në Facebook. Një kompani tjetër e identifikuar në mediat lokale si pronare e tokës, një grup në det të hapur i quajtur “Zvërnec South Adriatic Development”, i tha mediave lokale se toka është “në pronësi private metër për metër” dhe kompania e ka blerë atë ligjërisht. Kushner dhe Affinity Partners nuk iu përgjigjën menjëherë kërkesave për koment.
Rama akuzoi protestuesit se po vepronin kundër interesave ekonomike të Shqipërisë dhe tha se disa prej tyre ishin ndikuar nga fushatat e dezinformimit në mediat sociale. Një bum i kohëve të fundit turistik ka transformuar pjesë të vijës bregdetare të Shqipërisë, duke tërhequr miliona vizitorë me çmime relativisht të ulëta dhe plazhe të paprekura. Megjithatë, rritja e çmimeve të pronave dhe zhvillimi në shkallë të gjerë kanë nxitur shqetësime se banorët vendas po dëbohen nga komunitetet bregdetare.
“Fokusi ynë mbetet në administrimin e përgjegjshëm, përmirësimin e mjedisit, krijimin e vendeve të punës dhe krijimin e vlerës afatgjatë për komunitetet lokale”, tha Asher Abehsera, kryetar i Sazan Real Estate Development, e cila po punon në projekt me Affinity Partners.
“Ne i respektojmë proceset e vazhdueshme publike dhe institucionale.” Lutfi Dervishi, një analist i pavarur dhe ish-kreu i Transparency International Albania, tha se protestat në Tiranë pasqyronin pakënaqësi më të gjerë me administratën e Ramës. «Duket si një protestë ylberi», tha Dervishi. «Shih njerëz anti-establishment së bashku me grupe shumë të ndryshme me ankesa të ndryshme. Por ndryshe nga protestat e kaluara, kjo është paqësore dhe e vazhdueshme”.
