Nga Aristos Georgiou, Newsweek
Vaksina kundër COVID-19 që po zhvillohet nga gjiganti farmaceutik britanik-suedez, AstraZeneca me Universitetin e Oksfordit, mund të jetë thelbësore për frenimin e pandemisë në shumë vende me të ardhura të ulëta dhe të mesme, me gjithë efektivitetin e saj në dukje më të ulët krahasuar me kandidatët e tjerë kryesorë, kanë deklaruar ekspertët.
Të hënën, AstraZeneca dhe Oxford njoftuan të dhëna nga testet klinike të fazës së III-të duke treguar se vaksina është “efektive në parandalimin e koronavirusit dhe ofron një nivel të lartë mbrojtjeje”.
Sa efektive është secila vaksinë?
Lajmi vjen menjëherë pas njoftimeve gjatë muajit të kaluar nga kompanitë amerikane, Pfizer dhe Moderna dhe Instituti rus i kërkimit – Gamaleya që kandidatët e tyre të vaksinave kanë një efektivitet prej rreth 95 për qind.
AstraZeneca dhe Oxford testuan dy doza të ndryshme në studimin e tyre: një grupi iu dha një dozë e gjysmë, më pas një dozë e plotë, ndërsa grupit tjetër iu dha dy doza të plota.
Në grupin e fundit, u zbulua një efikasitet prej 62 për qind, ndërsa në të parën efikasiteti u rrit në rreth 90 për qind.
Kur kombinojnë të dhënat nga dy dozat e vaksinës Oxford dhe AstraZeneca vaksina është 70.4 për qind efektive – megjithëse duhet të presim për përfundimin e studimit dhe botimin e rezultateve në një revistë shkencore të vlerësuar nga kolegët para se të jetë efektive mund të vlerësohet plotësisht, transmeton abcnews.al
Grafiku më poshtë, i siguruar nga Statista, tregon efektivitetin e kandidatëve kryesorë të vaksinave COVID–19.
Pavarësisht nga efikasiteti në dukje më i ulët krahasuar me kandidatët e tjerë kryesorë, komuniteti shkencor e ka mirëpritur njoftimin e AstraZeneca-Oxford duke pasur parasysh që vaksina ka treguar 50 për qind efektivitet që zakonisht kërkohet nga rregullatorët.
Për më tepër, AstraZeneca-Oxford duket se ka disa përparësi kryesore: është shumë më lirë dhe më i lehtë për t’u shpërndarë.
Cilat janë avantazhet e AstraZeneca?
Sipas zhvilluesve, vaksina gjithashtu zvogëlon transmetimin e virusit, si dhe sëmundjen – edhe pse kjo ende nuk është konfirmuar. Shumica e ekspertëve mendojnë se nëse një vaksinë parandalon sëmundjen, ajo gjithashtu do të parandalojë transmetimin në një masë më të madhe ose më të vogël.
Shkencëtarët mendojnë se të kesh disa vaksina të sigurta dhe efektive është thelbësore për ti dhënë fund pandeminë, por avantazhet e vaksinës AstraZeneca-Oxford mund të nënkuptojnë se ajo ka një shtrirje më të gjerë, edhe nëse rezulton të ketë pak më pak efikasitet.
“Është një ditë me të vërtetë emocionuese”, tha në një konferencë për shtyp, profesori Andrew Pollard nga Oksfordi. “Ne kemi një vaksinë për botën … është efektive, parandalon shtrimin në spital. Mund të ruhet në temperaturën e frigoriferit dhe të shpërndahet përmes sistemit normal”.
Mjeku Colin Butter, nga Universiteti i Lincoln, në Mbretërinë e Bashkuar, ka deklaruar se vaksina ofron një “rrugë të qartë nga pandemia e tanishme” dhe ka përparësi ndaj kandidatëve Pfizer dhe Moderna.
Në krahasim, kandidatët Pfizer dhe Moderna duhet të ruhen në temperatura ultravjollcë, duke i bërë ato më të vështira për t’u transportuar dhe ruajtur.
“Së dyti, megjithëse prodhuesit nuk kanë raportuar numrin e dozave aktualisht të disponueshme. Së fundmi, ka prova se vaksina zvogëlon jo vetëm sëmundjen klinike por edhe transmetimin“.
Profesori Stephen Evans tha se fakti që vaksina mund të ruhet në frigoriferë të zakonshëm është i dobishëm në vendet me të ardhura të larta, por është i “një rëndësie të jashtëzakonshme për vendet me të ardhura të ulëta”, duke mundësuar një qasje më të drejtë.
Cilat vende do të marrin vaksinat e para?
AstraZeneca ka thënë se do të sigurojë vaksinën për të gjitha kombet mbi një bazë jo-fitimprurëse për sa kohë që shpërthimi i COVID përcaktohet si një pandemi. Për kombet në zhvillim, kjo marrëveshje do të zgjasë për një kohë të pacaktuar.
Firma farmaceutike ka thënë që një dozë do të kushtojë tre ose katër dolllarë, e cila është dukshëm më pak se ajo që Pfizer dhe Moderna.
Në fakt, AstraZeneca-Oxford përbën më shumë se 40 për qind të dozave që do të shpërndahen për vendet me të ardhura më të ulëta dhe të mesme, sipas marrëveshjeve nga firmat kërkimore me bazë në Londër Airfinity, sipas Bloomberg.
Ndërkohë, kombet më të pasura tashmë kanë porositur shumicën e furnizimeve fillestare të Pfizer dhe Moderna. Për shembull, SHBA-ja ka porositur 100 milionë doza të vaksinës Pfizer, ndërsa Moderna gjithashtu ka premtuar se do të furnizojë vendin me 100 milionë doza të tjera.
Kombet me të ardhura të ulëta dhe të mesme – ku jeton shumica e popullsisë globale varen gjithashtu nga kandidatë të tjerë për vaksina si Novavax Inc. dhe Johnson & Johnson. Por AstraZeneca ka deklaruar se ka kapacitetin për të prodhuar rreth tre miliardë doza në 2021 – afërsisht një e treta e të gjitha dozave që janë kryer nga zhvillues të ndryshëm.
Vaksina do të prodhohet gjithashtu në disa vende të botës, duke përfshirë Indinë dhe Brazilin, gjë që do të ndihmojë në shpërndarjen e shpejtë të vaksinës në botë.
Përktheu Sonila Backa
