Shumë prindër përpiqen që t’u vendosin emra interesantë fëmijëve të tyre. Emra të huazuar nga filma, libra, apo të formuar nga bashkime shkronjash.
Por nuk ka qenë gjithmonë kështu. Në të kaluarën, në Shqipëri janë vendosur emra që lidheshin me besime fetare, si atë të krishterë ashtu edhe mysliman. Për shkak edhe të pushtimit të gjatë Osman, kryesisht kjo ka qenë e dukshme tek besimi mysliman ku emrat më të përdorur ishin emra me domethënie fetare me origjinë turke.
Më pas, me ndalimin me ligj të fesë në vitin 1967, u ndalua edhe përdorimi i këtyre emrave fetarë. Sipas gjuhëtares Linda Mëniku, kjo solli një rikthim tek emrat e vjetër autoktonë.
“Dalja e emrave fetarë nga qarkullimi sigurisht që rriti mundësinë e përdorimit të emrave ilirë që lidheshin me emra të fiseve Ilire, si fisi i Albanëve, fisi i Enkelejve apo fisi i Taulantëve dhe më pas me emrat që kishin të bënin me emrat e mbretërve ilirë, si Agron, Genti, Teuta etj”, thotë Mëniku.
Por gjatë periudhës së komunizmit, shumë të përdorur kanë qenë edhe emra që lidheshin me regjimin e asaj kohe, si Stalin, Lenin, Engels, Kongres, Partizan etj.
Pas viteve ’90, duket sikur edhe emrat ilirë të përdorura deri në atë kohë, u vjetruan.
“Është një prirje për të mos pasur përdorimin e emrave ilirë të cilët janë përdorur gjerësisht deri në vitin ’90, pra jo emri Alban, Albana apo emri Agron dhe Teuta por ka një prirje drejt emrave Ilirë më pak të përdorur, p.sh. siç është emir Bojken, apo Skerdilajd, apo Glauk, që është një prirje e viteve të fundit, ose emrit etnik të shqiptarëve, emri Arbër”, shprehet Mëniku.
Por përveç këtyre, filloi një përdorim në masë i emrave të huaj.
“Duke qenë se ligjërisht shqiptarët nuk lejoheshin që deri në vitin 1990 të vendosnin emra të huaj, për fëmijët e tyre dhe ishte një lloj dëshire e brendshme e tyre për ti patur këto emra, pikërisht në 90-ën kur ndodhi transformimi i madh i shoqërisë shqiptare, e para gjë që u bë ishte vendosja e emrave të huaj”, thotë gjuhëtarja.
Një ndikim të madh kanë pasur edhe serialet televizive.
“Kanë një ndikim shumë të madh telenovelat e huaja. Ne kemi breza të tërë shqiptarësh që kanë marrë emrat e telenovelave. Në qoftë se në një periudhe kishin ndikim shumë të madh telenovelat nga Brazili apo Amerika Latine, tashmë kanë një ndikim shumë të madh telenovelat turke dhe ndoshta brezi i ri i shqiptarëve mund të ketë këtë lloj ndikimi”, thotë ajo.
http://tvklan.al/metamorfoza-e-emrave-tek-shqiptaret/
