Diçka që mbreti Charles e kishte bërë tashmë vitin e kaluar, në fakt, por në emër të nënës së tij – 96 vjeçe dhe me shëndet të pasigurt – disa muaj para se ta pasonte atë, më 8 shtator 2022, pas vdekjes së saj.
Dhe të cilën ai e ka përsëritur tani si protagonist në një kontekst thelbësisht të ndryshëm: sepse nëse atëherë do të ishte kufizuar të ulej pranë një froni të zbrazët dhe të fliste në vetën e tretë, këtë herë froni – i vendosur sipas zakonit në Shtëpinë e Lordët, si sovranë britanikë, ata nuk mund të shkojnë përtej derës së bllokuar simbolikisht përballë lajmëtarëve të tyre të zgjedhësve të Bashkive, nga ku të gjithë deputetët ‘denjojnë’ në vend që të lëvizin për ta arritur – i takonte vetëm atij. Me mbretëreshën Camilla në krah, të dyja të ndriçuara nga vezullimi i kurorave në kokë.
Prandaj, fjalimi është kthyer në një fjalim mbretit: i pari i lexuar nga një sovran mashkull pas fjalimit të lamtumirës të gjyshit të tij George VI, mbretit të fitores në Luftën e Dytë Botërore (dhe fitores mbi belbëzimin), i datës 1951.
Si zakonisht, nuk ishte gjë tjetër veçse një listë përmbledhëse e programit të shkruar të ekzekutivit. Program që mban firmën e paprecedentë të një kryeministri 43-vjeçar, Rishi Sunak, banuesi i parë i Downing Street i lindur nga emigrantë indianë dhe lideri i tretë i shumicës konservatore në këtë legjislaturë.
E megjithatë momenti simbolik nuk u mungua, megjithë “buzmat” e protestës antimonarkiste (të zhurmshme, sigurisht jo oqeanike) nga aktivistët republikanë që u paraqitën për këtë rast në më pak se 500 të shpallur në sheshin e Parlamentit duke thirrur “Jo mbreti im“ për dorëzimin dinastik dhe në atë politik, me shumë gjasa që është marrë me fjalimin e fundit para votimit në fund të vitit 2024. Pra, me një tekst parazgjedhor.
Teksti i ndarë në 21 projektligje-manifeste, kryesisht të shpallura tashmë prej disa kohësh për çështje të tilla si premtimi i “rendit dhe ligjit” të rreptë (duke filluar nga përdhunimet dhe dhuna seksuale më sadiste, për të cilat dënimi duhet të jetë automatikisht i përjetshëm) dhe një ringjallje të ekonomisë. Si dhe angazhimet kundër pirjes së duhanit, mbështetjen për kujdesin shëndetësor apo arsimin dhe luftën kundër antisemitizmit.
Masat që mbreti Charles – i cili mbërriti në Westminster me një karrocë nga Pallati Buckingham dhe me uniformën e paradës së Marinës Mbretërore – i mori me një ton të qetë, duke ia atribuar atësinë “qeverisë sime” sipas formulës së zakonshme. Përveçse t’i paraprijë listës me një haraç të fundit hyrës për shtatë dekadat e “shërbimit ndaj vendit” të “nënës së tij të dashur” të ndjerë.
Dhe më pas duke mbajtur një qëndrim neutral të kujdesshëm edhe kur – duke evokuar “sfidat” e rënda që i lanë trashëgim Mbretërisë “nga pandemia Covid dhe lufta në Ukrainë” – ai përmendi qëllimin e ekzekutivit për të shumëfishuar “licencat për nxjerrjen e gazit dhe naftës ” në emër të “sigurisë energjetike” kombëtare: një synim larg ndjeshmërisë së tij personale mjedisore prej dekadash.
Dosja që Sunak pretendoi më vonë në debatin mbi përmbajtjen e fjalimit (i destinuar për një miratim të qartë të Commons, ku konservatorët tani për tani mbeten të fortë me një shumicë të madhe përtej sondazheve katastrofike të muajve të fundit) duke kujtuar përparësinë e “sigurisë për të gjitha” dhe rinisja e “prosperitetit ekonomik” si gurët e themelit të një loje politike të shansit të fundit përpara zgjedhjeve.
Dhe që për opozitën laburiste të Keir Starmer përfaqëson vetëm “një ushtrim patetik” në “ripaketimin e ideve të ricikluara” vazhdimisht në “13 vjet keqmenaxhimi nga qeveritë konservatore” dhe “mjerimi ekonomik”.
