“Është një gabim i madh të nënvlerësohet kriza. Duhet të veprojmë menjëherë për të pezulluar Paktin e Stabilitetit”, deklaroi Kryeministrja Giorgia Meloni duke patur parasysh situatën në Lindjen e Mesme.
Dje, Presidentja e Komisionit të BE-së Ursula von der Leyen tha se nuk kishte arsye për të lehtësuar kufizimet buxhetore.
Duke mbërritur në panairin e verës, Giorgia Meloni njoftoi gjithashtu pezullimin e marrëveshjes së mbrojtjes me Izraelin: “Për shkak të situatës aktuale, qeveria ka vendosur të pezullojë rinovimin automatik të marrëveshjes së mbrojtjes me Izraelin”.
Kjo marrëveshje synon të nxisë paktet tregtare me Izraelin, veçanërisht në sektorin e mbrojtjes, dhe të lehtësojë kërkimin dhe zhvillimin ushtarak. Fillimisht e miratuar në vitin 2005, ajo do të rinovohej automatikisht çdo pesë vjet. Prandaj, pezullimi është një sinjal politik kundër sulmeve dhe bastisjeve të kryera nga ushtria izraelite në Liban dhe fushatës ushtarake në Iran, veprime që tashmë janë dënuar nga Italia dhe qeveritë evropiane.
Pezullimi i memorandumit me Izraelin u formalizua në një letër të dërguar nga Ministri Italian i Mbrojtjes Guido Crosetto homologut të tij në Jerusalem, Israel Katz.
Teksti përbëhet nga 11 nene dhe është një “kornizë” që rregullon marrëdhëniet midis dy shteteve në çështjet e mbrojtjes. Neni 3 përcakton fjalë për fjalë “parimet që rregullojnë bashkëpunimin midis palëve, i cili do të zhvillohet, ndër të tjera, përmes: takimeve të Ministrave të Mbrojtjes ose përfaqësuesve të tyre, shkëmbimit të informacionit dhe përvojave me interes të ndërsjellë në çështjet e mbrojtjes, kryerjes së ushtrimeve të përbashkëta, ftesës së vëzhguesve, shkëmbimit të informacionit dhe aktiviteteve kulturore, dhe ndalesave në porte të njësive detare dhe avionëve. Palët inkurajojnë industritë e tyre përkatëse për kërkim, zhvillim dhe prodhim në sektorin ushtarak”.
“Pezullimi i mundshëm i Paktit të Stabilitetit sigurisht që mund të ndihmojë. Natyrisht, do të duhet të shohim se si do të shkojnë gjërat në ditët në vijim, por mendoj se Evropa nuk duhet ta ënvlerësojë ndikimin që kjo krizë mund të ketë në muajt në vijim”, u shpreh Meloni.
“Pezullimi nuk duhet të kuptohet si një masë e drejtuar ndaj shteteve anëtare individuale, por si një masë e përgjithshme”, sqaroi kryeministrja.
Kryeministrja trajtoi gjithashtu një çështje tjetër të lidhur ngushtë me krizën në Lindjen e Mesme: përdorimin e gazit rus.
“Presioni ndaj Rusisë është arma më efektive për ndërtimin e paqes. Shpresoj që nëse lind problemi, emergjenca të ketë mbaruar dhe Evropa të mos ketë nevojë për produkte ruse”, tha Meloni.
Claudio Descalzi, president i Eni, kishte shprehur mbështetje për heqjen e embargos ndaj gazit rus. “Descalzi është një operator sektori”, shtoi Meloni. Zëvendëskryeministri Matteo Salvini, gjithashtu favorizon rihapjen e rubinetave të gazit rus.
Giorgia Meloni kishte bërë thirrje që Brukseli të pezullonte Paktin e Stabilitetit, por situata është shumë e ndërlikuar. Kriza po rëndon mbi financat publike të Italisë, veçanërisht pas vendimit për të ulur taksat e akcizës së karburantit për të mbështetur konsumin dhe ekonominë. Italia aktualisht është nën procedurat e shkeljes së BE-së dhe për këtë arsye nuk mund të kalojë një deficit prej 3%, por është zotuar të bjerë nën këtë prag. Giorgetti shpresonte ta arrinte objektivin që në vitin 2026, por të dhënat e ISTAT tregojnë se objektivi ka të ngjarë të mos arrihet.
Pezullimi i Paktit të Stabilitetit do t’u lejonte qeverive të merrnin borxhe të mëtejshme, të fusin subvencione, zbritje në faturat e shërbimeve dhe të ofronin ndihmë ekonomike. Por kjo do të minonte vetë themelin e politikave buxhetore të BE-së. Italia gjithashtu rrezikon të mos jetë në gjendje të ndajë nga deficiti i saj rritjen e shpenzimeve ushtarake që ia kishte angazhuar NATO-s.
Megjithatë, Ursula von der Leyen ka një mendim tjetër: “Lidhur me ndërhyrjet ekonomike, është më mirë që shtetet të mos i përkeqësojnë nivelet e tyre të deficitit.”
Kjo është edhe më e vështirë për vendet me borxh të lartë publik si Italia, Franca ose Belgjika, të cilat sigurisht nuk kanë hapësirën fiskale që ka Gjermania.
