Bota rrezikon të kthehet te “ligji i xhunglës”, i tha Xi Jinping Vladimir Putinit pas nënshkrimit të marrëveshjeve në Pekin, ndërsa u përpoq ta paraqiste Kinën si forcë të stabilitetit global, duke lënë të kuptohet qartë kritika ndaj strategjisë së SHBA-së, vetëm pak ditë pasi priti Donald Trumpin.
Samiti mes udhëheqësve të Rusisë dhe Kinës të mërkurën përfshiu bisedime me synim riafirmimin e lidhjeve kino-ruse, ndërsa tregjet globale të energjisë dhe zinxhirët e furnizimit janë tronditur nga lufta e SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit. Duke folur para gazetarëve pas takimit, Xi deklaroi se të dyja palët duhet të nxisin bashkëpunimin në fushën e energjisë dhe teknologjisë, përfshirë inteligjencën artificiale, dhe të bashkëpunojnë për “përmirësimin e qeverisjes globale”.
“Praktikat e njëanshme dhe hegjemonizmi janë thellësisht të dëmshme dhe bota përballet me rrezikun të kthehet te ligji i xhunglës”, deklaroi Xi, duke kritikuar në mënyrë të tërthortë SHBA-në. Më herët, Xi i tha Putinit se kriza në Gjirin Persik ndodhej në një “udhëkryq kritik” dhe përsëriti thirrjet për përfundimin e menjëhershëm të armiqësive dhe stabilizimin e furnizimit me energji dhe tregtisë, sipas komenteve të publikuara nga agjencia shtetërore kineze e lajmeve Xinhua.
Xi e priti Putinin në Sallën e Madhe të Popullit në Sheshin Tiananmen, ku presidenti rus u prit nga një grup fëmijësh që mbanin lule dhe nga një orkestër që luante një këngë të epokës sovjetike.
Presidenti rus tha se “shkëmbyen pikëpamje për çështje aktuale ndërkombëtare” dhe konfirmuan angazhimin e tyre për “një politikë të jashtme të pavarur dhe të vetëqëndrueshme në lidhje të ngushtë strategjike, që luan rol të rëndësishëm stabilizues në skenën globale”.
“Ne, së bashku me Kinën, jemi të vendosur të krijojmë një botë shumëpolare”, theksoi Putin.
Putin vlerësoi gjithashtu lidhjet ekonomike të Rusisë me Kinën, duke theksuar se vëllimi i shkëmbimeve tregtare vitin e kaluar arriti në 240 miliardë dollarë. Rusia është “e gatshme të vazhdojë furnizimin e besueshëm dhe të pandërprerë me të gjitha llojet e karburanteve për tregun kinez që po zhvillohet me ritme të shpejta”, tha ai.
Kjo deklaratë ishte një referencë e qartë ndaj shpresave të Kremlinit për finalizimin e marrëveshjes për gazsjellësin “Power of Siberia 2”, i cili është vonuar prej kohësh. Projekti, me kapacitet prej 50 miliardë metrash kub në vit, do ta furnizojë Kinën me gaz rus që më parë eksportohej drejt Evropës.
Shtatorin e kaluar, të dyja vendet nënshkruan një “memorandum ndërtimi” për gazsjellësin, por ende nuk kanë arritur marrëveshje për çmimin dhe vëllimin e blerjeve. Para vizitës, Kremlini deklaroi se gazsjellësi do të ishte në qendër të diskutimeve “serioze” dhe “shumë të detajuara”.
Marrëveshje “për diçka shumë të rëndësishme” në sektorin e energjisë
Yuri Ushakov, përfaqësues i Putinit për politikën e jashtme, deklaroi në televizionin shtetëror se Rusia dhe Kina “ranë dakord për diçka shumë të rëndësishme” në sektorin e energjisë, pa dhënë më shumë detaje.
Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, u tha gazetarëve se Putin përmendi gjatë negociatave se “parametrat bazë të marrëveshjes për Power of Siberia 2 lidhur me itinerarin dhe mënyrën e ndërtimit janë përcaktuar”.
Peskov shtoi se Rusia dhe Kina “duhet ende të bien dakord për disa detaje” dhe nuk kanë ende një pasqyrë të qartë se kur do të ndërtohet gazsjellësi, sipas Interfax.
Kremlini ka deklaruar se vendet do të nënshkruajnë rreth 40 dokumente të reja dhe do të publikojnë një deklaratë të përbashkët prej 47 faqesh.
Putin shoqërohet në Kinë nga disa drejtues të sektorit industrial, përfshirë kreun e kompanisë së naftës Rosneft, sipas CCTV, si edhe nga zyrtarë të bankës qendrore ruse.
Kina dhe Rusia janë përpjekur ta paraqesin bashkëpunimin e tyre si burim stabiliteti në skenën ndërkombëtare dhe vendet e tyre si mbrojtëse të përbashkëta të vendeve në zhvillim të “jugut global”, pavarësisht pushtimit të plotë të Ukrainës nga Putin në vitin 2022.
Pekini ka mbështetur gjithashtu ekonominë ruse duke blerë më shumë energji ruse, duke furnizuar komponentë jetikë për ushtrinë e Putinit dhe duke ndihmuar Moskën të anashkalojë sanksionet perëndimore. Deficiti buxhetor i Rusisë është rritur ndjeshëm këtë vit mes inflacionit të pakontrolluar dhe kostove në rritje të luftës në Ukrainë.
Kina konfirmoi blerjen e avionëve Boeing nga SHBA-ja
Vizita e Putinit pasoi samitin e Trumpit me Xi Jinping javën e kaluar, kur udhëheqësit e SHBA-së dhe Kinës ranë dakord të kërkojnë “stabilitet strategjik” pas armëpushimit në luftën tregtare mes tyre vitin e kaluar. Të dy udhëheqësit u përpoqën gjithashtu të projektonin një imazh të marrëdhënieve miqësore personale.
Kina konfirmoi të mërkurën blerjen e 200 avionëve nga Boeing, një marrëveshje që Trump e kishte shpallur gjatë vizitës së tij. Ministria kineze e Tregtisë deklaroi se SHBA-ja ra dakord të ofrojë “garanci të mjaftueshme” për furnizimin me motorë dhe pjesë avionësh, pa dhënë detaje të tjera.
Gjithashtu, ministria shtoi se Kina dhe SHBA-ja do të bashkëpunojnë për të zgjeruar uljen e tensioneve në luftën tregtare dhe për të vendosur objektiva orientuese për zgjerimin e tregtisë së ndërsjellë të produkteve bujqësore.
Sipas disa personave të njohur me vlerësimin amerikan të samitit në Pekin, Xi i tha gjithashtu Trumpit gjatë bisedimeve të tyre se Putin mund të arrijë të pendohet për pushtimin e Ukrainës. Ministria e Jashtme e Kinës dhe Trump e kanë mohuar këtë raportim.
