Evropa po përballet me një problem serioz në furnizimin me karburant, ndërkohë që njëkohësisht përballet me pasojat e luftës në Iran dhe rritjen e çmimeve të energjisë. Edhe pse zyrtarët paralajmërojnë për mungesa të mundshme, problemi kryesor është se Bashkimi Evropian nuk ka një pamje të saktë se sa karburant ka në dispozicion, shkruan Politico.
Ndërsa linjat ajrore i ulin aeroplanët në tokë dhe autoritetet u bëjnë thirrje qytetarëve të zvogëlojnë udhëtimet, shqetësimet për çrregullimet e tregut po rriten. Lufta në Iran ka rritur tashmë çmimet e energjisë dhe ka kërcënuar stabilitetin e furnizimit përmes Ngushticës së Hormuzit. Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, deklaroi se konflikti po i kushton BE-së rreth 500 milionë euro në ditë për shkak të rritjes së çmimeve të energjisë, ndërsa SHBA-të po shqyrtojnë masa afatgjata kundër Iranit që ndikojnë më tej në tregun global.
Edhe pse BE-ja ka njohuri mbi rezervat shtetërore të naftës dhe gazit, situata me rezervat komerciale mbetet e paqartë. Kjo “pikë e verbër” e bën të vështirë vlerësimin e situatës aktuale dhe mund të çojë në vonesë në reagimin ndaj mungesave të mundshme.
Zyrtarë të lartë nga disa vende evropiane kanë paralajmëruar se mungon një sistem monitorimi i inventarit në kohë reale. Madje janë propozuar edhe kanale komunikimi me shpejtësi të lartë midis vendeve, në mënyrë që informacioni të mund të shkëmbehet më shpejt.
Problemi më i madh është me karburantet e rafinuara si nafta dhe vajguri, të cilat ruhen në depo private dhe nuk kërkohet të deklarohen. Për shkak të kësaj, as institucionet evropiane dhe as agjencitë ndërkombëtare nuk kanë një pamje të plotë të tregut.
Komisioni e njohu këtë mangësi dhe njoftoi krijimin e një “Observatori të Karburantit” që duhet të monitorojë prodhimin, importet dhe rezervat, të modeluar sipas sistemeve amerikane të energjisë.
Situata me gazin është disi më e qartë për shkak të detyrimit për të mbushur depozitën, por me naftën, të dhënat mbërrijnë ngadalë dhe jo të plota. Ekspertët paralajmërojnë se Evropa formalisht e di se sa karburant duhet të ketë, por jo se sa ka në të vërtetë në çdo kohë të caktuar.
Një ndërlikim shtesë sjell lufta në Iran, e cila ndryshon flukset globale të shpërndarjes, devijon drejtimin e anijeve cisternë dhe destabilizon më tej tregun. Furnizimet lëvizin përmes rrjeteve komplekse të depove, anijeve cisternë dhe sistemeve private, duke e bërë të vështirë gjurmimin e saktë.
Edhe pse ekzistojnë sisteme satelitore dhe të dhëna analitike që ndihmojnë me vlerësimet, ekspertët paralajmërojnë se ky është informacion i kufizuar dhe jo gjithmonë i besueshëm. Kështu, Evropa po hyn në një periudhë pasigurie energjetike, ku vendimet varen gjithnjë e më shumë nga vlerësimet dhe gjithnjë e më pak nga të dhënat e sakta.
