Mes një grumbulli të madh mbetjesh, disa fëmijë përpiqen të largojnë hekurat nga prishjet e banesave në zonën e Urës së Dajlanit, në lagjen nr. 14, aty ku fadromat rrafshuan shtëpitë e para.
Parashikohet që 16 banesa të shkatërrohen plotësisht, si pjesë e një plani masash pas përmbytjes masive të 6 janarit që përfshiu Durrësin. Një ndërhyrje që, sipas banorëve, po ndërmerret pa asnjë zgjidhje strehimi për dhjetëra persona që jetojnë në këtë zonë prej më shumë se 30 vitesh.
“Banoj prej 30 vitesh në këtë lagje. Na dhanë urdhër nga kanali, erdhën direkt me fadroma dhe na sollën një copë letër. Për kaq vite ne nuk kemi pasur probleme. Bashkia nuk na ka thënë asgjë se ku do të shkojmë – erdhën direkt dhe i prishën”, tha Idajet Nuredini, një nga banorët të cilit iu prish banesa gjatë ndërhyrjes, për Median Amfora.
Sipas banorëve, njoftimi për prishjen është bërë vetëm pak ditë përpara se fadromat të hynin në zonë, pa u dhënë kohë për largimin e banesave apo për një zgjidhje alternative.
“Për më tepër se 35 vite jetoj në këtë zonë. Shtëpinë erdhën dhe ma prishën. Në datën 20 erdhën dhe sollën një copë letër. Legalizimet, siç i kanë të gjithë, i kam edhe unë. Na u prishën të gjitha, nuk pritën as që t’i hiqnim gjërat”, u shpreh Lumturi Gashi, një tjetër banore.
Ndërhyrja me shembjen e banesave të para u krye brenda pak ditësh, pas një njoftimi që banorët thonë se iu komunikua në mënyrë të paqartë dhe pa afate të mjaftueshme. Sipas tyre, prishjet nisën menjëherë pas dorëzimit të dokumenteve, pa u dhënë kohë për largimin e sendeve apo për gjetjen e një zgjidhjeje alternative.
Autoritetet e kanë lidhur aksionin me nevojën për pastrimin e kanalit dhe parandalimin e përmbytjeve, duke e cilësuar ndërhyrjen si pjesë të një plani masash pas situatës së krijuar më 6 janar. Në një postim publik, Bashkia e Durrësit e ka përshkruar aksionin si një ndërhyrje të suksesshme. Megjithatë, në terren, prishjet prekën banesa të ndërtuara prej dekadash, në një zonë ku banorët thonë se nuk kanë përjetuar më parë përmbytje të ngjashme.
Në lagje, pasojat e ndërhyrjes janë të dukshme: shtëpi të rrafshuara, orendi të nxjerra me nxitim dhe familje që përpiqen të shpëtojnë çfarë ka mbetur nga banesat e tyre. Për shumë prej tyre, këto ndërtime kanë qenë e vetmja strehë për më shumë se 30 vite.
Pavarësisht pasojave të dukshme në terren, banorët thonë se asnjë institucion nuk ka qenë i pranishëm për të sqaruar hapat e mëtejshëm apo për të ofruar ndonjë zgjidhje të përkohshme. Sipas tyre, ndërhyrja u krye pa një plan të shoqëruar me masa sociale për familjet e prekura.
Në këtë zonë jetojnë dhjetëra familje, përfshirë edhe pjesëtarë të komunitetit rom dhe egjiptian, të cilët ndodhen përballë rrezikut të mbetjes pa strehë. Për shumë prej tyre, banesat e prishura nuk kanë qenë vetëm objekte ndërtimi, por hapësira jetese të ngritura dhe mbajtura prej dekadash.
“Bashkia nuk na ka thënë asgjë se ku do të shkojmë. Erdhi direkt dhe i prishi. Jemi me kalamajtë jashtë. Kemi kaluar natën jashtë”, tha Idajet Nuredini.
Për banorë të tjerë, prishja ka ardhur pas dekadash jetese në këtë zonë dhe pa asnjë sqarim institucional mbi arsyet apo hapat që do të pasonin.
“Kryetarja e bashkisë nuk na del fare që të na japë një shpjegim. E sëmurë, mezi e kam bërë atë shtëpi. Na u prishën të gjitha, nuk pritën as që t’i hiqnim gjërat”, u shpreh Lumturi Gashi.
Banorët thonë se pas prishjes kanë mbetur pa asnjë mbështetje, duke kaluar ditë dhe net në kushte të vështira, pa praninë e ndonjë institucioni në terren.
“Kemi qëndruar përjashta. Shi, ftohtë. As bashkia nuk ka ardhur, asnjë institucion nuk ka ardhur. Nuk dimë se ku do të shkojmë”, tha Ermond Hida.
Ura e Dajlanit ndodhet në një nga zonat hyrëse të qytetit të Durrësit, ndërsa në rrugë Pavarsia është një kanali kullues që shërben për shkarkimin e ujërave drejt zonës së Shkozetit dhe që është përmendur nga autoritetet si burim rreziku për përmbytje. Përgjatë këtij kanali janë ngritur prej dekadash banesa informale, ku jetojnë kryesisht familje të komunitetit rom dhe egjiptian, të cilat sigurojnë jetesën kryesisht përmes mbledhjes dhe riciklimit të kanoçeve dhe materialeve të tjera.
Kushtet e jetesës në zonë janë të vështira dhe të pasigurta, duke e bërë çdo ndërhyrje pa masa shoqëruese një rrezik të shtuar për familjet që varen nga kjo hapësirë për strehim dhe mbijetesë.
Sipas kuadrit ligjor në fuqi për ndërtimet, prishja e banesave të ndërtuara prej dekadash kërkon ndjekjen e procedurave të posaçme dhe masa shoqëruese, veçanërisht kur bëhet fjalë për familje që i përdorin ato si strehë të vetme.
Amfora Media i është drejtuar Bashkisë së Durrësit për një koment lidhur me këtë çështje, por deri në momentin e publikimit të këtij shkrimi nuk ka marrë një përgjigje zyrtare.
Përfaqësues të 16 familjeve u paraqitën të mërkurën në Bashkinë e Durrësit për të kërkuar zgjidhje strehimi. Sipas tyre, Inspektorati Kombëtar i Mbrojtjes së Territorit (IKMT) ka vendosur si afat të fundit për prishjet ditën e mërkurë, ndërsa familjet kërkojnë strehim dhe bonus qiraje nga bashkia.
Ndërkohë, funksionimi i hidrovorit dhe problematika e kanalizimeve në Durrës është kthyer në çështje institucionale, pasi Prokuroria ka nisur hetime lidhur me përmbytjet e 6 janarit që prekën disa zona të qytetit.
