Ka punë, por s’ka profesionistë!… Kjo alibi e përdorur shpeshherë nga qeveria, në rastin më të mirë është gjysmë e vërtetë. Sipas të dhënave nga Agjencia Kombëtare e Punësimit dhe Aftësive, vitin e shkuar numri i vendeve të lira të punës ishte rreth 25 mijë, gati 3 herë më pak se në 2018-n.
“Ndoshta zvogëlimi i vendeve të punës lidhet me këtë situatën e pandemisë, sepse ishte një periudhë pauze për të gjithë. Normalisht kishte shumë biznese që deklaruan pauzë dhe pastaj ishin punëkërkues”, thotë Helena Halilaj, pedagoge, eksperte e tregut të punës.
Nga ana tjetër, numri i atyre që kërkuan një vend pune vjet arriti në mbi 74 mijë, rreth 13 mijë më shumë se në 2018-n. “Në Shqipëri, fatkeqësisht deri në vitet e fundit, ka individë të shumëpunësuar. Kjo nuk është çështje xhelozie që ata kanë aftësi për të punuar në shumë institucione private dhe njëkohësisht shtetërore, por ka të bëjë me pamundësinë me heqjen e disa mundësive të të rinjve”, thotë Halilaj.
Një tjetër faktor që ka çrregulluar tregun e punës në vend sipas ekspertëve është edhe mungesa e këshillimit të karrierës. “Duhet të kishte një ndryshim në pjesën e universiteteve, pavarësisht që ka universitete që ofrojnë më të mirën, por do të doja të zhvillohej karriera më shumë. Të bëhej si lëndë, jo si departament”, thotë Ergesta Stërmasi, eksperte e tregut të punës.
Problem në shumë raste bëhet edhe mendësia e të rinjve. “Kam parë prirjen e tyre që duan të punojnë në shtet, sepse aty mund të rrish, mund të paguhesh mirë dhe mund të bësh para. Në kohën më të bukur të tyre, që duhet të zhvillohen, kanë këtë lloj mentaliteti”, thotë Stërmasi. Niveli i ulët i pagave në krahasimin me vendet e Rajonit e Europës si dhe mungesa e një ure që ndërlidh nevojat e tregut me të papunët vlerësohen si dy hallka të tjera ku duhet ndërhyrë me emergjencë.
