Nga Georgi Gotev, EU ALIVE
Në një veprim që ka shtuar shqetësimet për përkushtimin e Shqipërisë ndaj pavarësisë së drejtësisë dhe reformave kundër korrupsionit, Parlamenti shqiptar votoi të enjten për të refuzuar kërkesën e Prokurorisë së Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) për heqjen e imunitetit parlamentar të ish-zëvendëskryeministres Belinda Balluku.
Vendimi, i miratuar nga shumica e Partisë Socialiste në pushtet, e pengon SPAK-un ta arrestojë Ballukun për akuza që lidhen me manipulimin e tenderëve publikë me vlerë mbi 200 milionë euro. Ky zhvillim ka sjellë reagime të menjëhershme nga ambasadat perëndimore, duke theksuar brishtësinë e rrugës së integrimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian.
Votimi, i zhvilluar në një seancë plenare, erdhi pas rekomandimit të grupit parlamentar të Partisë Socialiste në fillim të kësaj jave për të refuzuar kërkesën e SPAK-ut.
Me 83 vende nga 140 gjithsej, socialistët e bënë rezultatin thuajse të paracaktuar, duke e rrëzuar kërkesën sipas vijës së partisë. Deputetët e opozitës nga Partia Demokratike e dënuan vendimin si një mburojë të hapur për korrupsionin në nivelet e larta. Kryetari i saj, Sali Berisha, i bëri thirrje Parlamentit që “ta çojë Ballukun para drejtësisë”, duke akuzuar kryeministrin Edi Rama se po mbron rrethin e tij të ngushtë.
Protesta shpërthyen jashtë godinës së Parlamentit në Tiranë, ku demonstruesit brohorisnin “Jo imunitet për hajdutët!”, nën organizimin e grupit qytetar Lëvizja Bashkë.
Balluku, e cila shërbeu si zëvendëskryeministre dhe ministre e Infrastrukturës dhe Energjisë deri në shkarkimin e saj në fund të shkurtit, ka qenë në qendër të një prej hetimeve më të profilit të lartë të SPAK-ut që nga krijimi i këtij institucioni në vitin 2019, si pjesë e reformave në drejtësi të kërkuara nga BE.
Hetimi filloi në tetor 2025, kur SPAK e njoftoi Ballukun për akuzën e “shkeljes së barazisë së pjesëmarrësve në tendera apo ankande publike”, sipas nenit 258 të Kodit Penal.
Akuzat fokusohen në dy projekte të mëdha infrastrukturore në vitin 2021: Tunelin e Llogarasë në jug të Shqipërisë, me vlerë 190 milionë euro, dhe një segment të Unazës së Madhe të Tiranës.
Prokurorët pretendojnë se Balluku, në bashkëpunim me persona të tjerë – përfshirë drejtorin e Autoritetit Rrugor Shqiptar – ka manipuluar proceset e tenderimit për të favorizuar kompani të caktuara, duke çuar në rritje të kostove dhe dëmtim të fondeve shtetërore.
Çështja u përshkallëzua shpejt. Në nëntor 2025, një gjykatë e posaçme e pezulloi Ballukun nga detyra dhe i ndaloi daljen jashtë vendit, duke përmendur rrezikun e manipulimit të provave dhe intimidimit të dëshmitarëve.
SPAK e akuzoi zyrtarisht në dhjetor, duke kërkuar heqjen e imunitetit të saj për të mundësuar arrestimin.
Kryeministri Edi Rama, një aleat i kahershëm i Ballukut, fillimisht e mbrojti atë, duke argumentuar se akuzat ishin më shumë procedurale sesa korrupsion i drejtpërdrejtë dhe se ajo nuk përbënte rrezik arratisjeje.
Ai e shkarkoi atë gjatë një riorganizimi të kabinetit më 26 shkurt, duke e paraqitur si një reagim ndaj hetimit në vazhdim, ndonëse Balluku thuhet se kishte ofruar dorëheqjen disa herë.
Refuzimi i Parlamentit ka sjellë kritika të forta ndërkombëtare, duke theksuar tensionin mes elitës politike të Shqipërisë dhe institucioneve kundër korrupsionit. Ambasada e Holandës në Tiranë publikoi një deklaratë duke dënuar votimin, duke theksuar se “ndjekja e shpejtë dhe e papenguar penale e korrupsionit në nivele të larta është thelbësore për integrimin e Shqipërisë në BE.”
Në mënyrë të ngjashme, edhe Ambasada Gjermane reagoi pas votimit, duke i bërë thirrje Shqipërisë që të përputhet me standardet e Bashkimit Evropian për shtetin e së drejtës.
Anëtarë të Parlamentit Evropian, përfshirë eurodeputetin Michael Gahler, e kanë përmendur çështjen e Belinda Balluku si provë se korrupsioni në nivelet më të larta rrezikon procesin e anëtarësimit të Shqipërisë në BE, veçanërisht pasi Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë konfirmoi autoritetin e SPAK për të vepruar.
Ky incident vë në provë besueshmërinë e reformës në drejtësi në Shqipëri, një nga shtyllat kryesore të aspiratës së saj për t’u anëtarësuar në BE. Që nga hapja e negociatave të anëtarësimit në vitin 2022, Shqipëria ka bërë përparim në luftën kundër krimit të organizuar, por ndërhyrja politike mbetet një pengesë serioze. Raportet më të fundit të Komisionit Europian vlerësojnë pavarësinë e SPAK-ut, por paralajmërojnë për hapa pas nëse pengohen çështje të profilit të lartë.
Figura të opozitës argumentojnë se qeveria e Edi Rama po aplikon standarde të dyfishta: ndërsa zyrtarë të nivelit më të ulët, si ish-deputeti Alqi Bllako, u përballën me heqje të shpejtë të imunitetit, Balluku po përfiton nga mbrojtja politike.
Zemërimi publik ka nxitur protesta të vazhdueshme në Tirana, ku janë raportuar edhe përplasje në muajin shkurt mes kërkesave për dorëheqjen e Ramës.
Grupet qytetare dhe media, përfshirë partnerët tanë te Albanian Daily News, e kanë mbuluar gjerësisht këtë sagë, megjithëse disa media lokale duket se hezitojnë të hyjnë thellë në skandalet që lidhen me qeverinë.
