Udhëheqësi i partisë, Tisza, Peter Magyar, ka fituar zgjedhjet parlamentare në Hungari, teksa kryeministri aktual, Viktor Orban, e ka uruar për fitoren në votimet e së dielës. Orban ka udhëhequr me Hungarinë për 16 vjet dhe në zgjedhjet e 12 prillit garoi për mandatin e gjashtë radhazi.
Në një prononcim për media, Orban tha se rezultati i zgjedhjeve është i qartë dhe i dhimbshëm për partinë e tij, por u zotua se do t’i shërbejë Hungarisë nga opozita. Ndërkohë, Magyar në një postim në Facebook falënderoi hungarezët për besimin e dhënë.
Kush është Peter Magyar, fituesi i zgjedhjeve në Hungari?
Kur Magyar ishte fëmijë, ai kishte të vendosur në dhomën e tij fotografinë e Orbanit, atëbotë një antikomunist i flaktë. Dekada më vonë, ai e rrëzoi Orbanin nga pushteti. I lindur më 1981 në një familje avokatësh, Magyar po ashtu studioi për drejtësi.
Ai iu bashkua trupit diplomatik të Hungarisë dhe punoi në legjislacionin e Bashkimit Evropian në Bruksel. Pasi u kthye në Hungari, punoi në bankën shtetërore dhe më pas udhëhoqi një agjenci për kredi për studentët. Magyar, mbiemri i të cilit në shqip përkthehet në “hungarez”, hyri në skenën politike të Hungarisë dy vjet më parë.
Kjo ndodhi pasi ish-bashkëshortja e tij, njëherësh ish-ministrja e Drejtësisë në Qeverinë e Orbanit, u tërhoq nga të gjitha rolet politike pasi falja që i bëri një të burgosuri të dënuar për abuzim seksual nxiti zemërim në publik.
Magyar u distancua menjëherë nga partia qeverisëse në shkurt të vitit 2024, duke e akuzuar atë për korrupsion. Më pas, ai mori udhëheqjen e partisë së qendrës së djathtë, pro Bashkimit Evropian, Tisza, që në zgjedhjet evropiane të qershorit të vitit 2024 fitoi 30 për qind të votave, duke dalë e dyta pas Fideszit të Orbanit.
Teksa Orban ka pranuar humbjen, autoritetet zgjedhore hungareze po vazhdojnë publikimin e rezultatave paraprake. Me 81.49 për qind të votave të numëruara, partia Tisza e Magyar pritet të fitojë 137 vende në Parlamentin prej 199 deputetësh. Koalicioni i kryeministrit aktual, Viktor Orban, Fidesz dhe KDNP, sipas rezultateve të deritanishme pritet të fitojë 55 deputetë.
Hungaria ka një sistem të përzier zgjedhor. Votuesit hungarezë në votime kishin të drejtë të zgjidhin një parti dhe një kandidat lokal. Vota për partinë përcakton 93 ulëse në mënyrë proporcionale, ndërkaq 106 vende në parlament vijnë nga qarqet individuale dhe rëndomë ato janë vendimtare.
Po ashtu, pas përfundimit të votimeve, u publikuan disa sondazhe, dy nga të cilat parashikuan fitoren e Magyarit, ndërkaq një atë të Orbanit. Qendrat e votimit u mbyllën në orën 19:00 dhe dalja ishte 77.8 për qind, gjysmë ore para përfundimit të procesit. Kjo shifër shënon rekord të ri, pasi dalja më e lartë më herët ishte regjistruar më 2002 kur kishin votuar 70.5 për qind e votuesve.
Zgjedhjet hungareze janë vëzhguar me kujdes nga Kievi dhe Moska, si dhe nga Bashkimi Evropian, teksa presidenti amerikan, Donald Trump, kishte ofruar mbështetje për Orbanin, i cili ka mbajtur lidhje të ngushta me Rusinë, edhe pasi Moska nisi pushtimin e Ukrainës më 2022.
Të dyja kampet kanë bërë akuza për ndërhyrje të jashtme gjatë fushatës në Hungari, që ka 9.5 milionë banorë. Në garë morën pjesë vetëm pesë parti më së paku parti pjesëmarrëse në zgjedhje që nga demokratizimi i Hungarisë më 1990 pasi disa parti u tërhoqën nga gara për të rritur shanset e fitores të partisë Tisza.
Orban, 62 vjeç, synonte mandatin e gjashtë radhazi. Si anëtar i BE-së, ai ka arritur të bllokojë apo zbusë shumë vendime të BE-së për sanksionet ndaj Rusisë, pasi Moska nisi pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës më 2022. Po ashtu ka penguar disa vendime për mbështetjen e BE-së për Ukrainën.
Magyar, 45 vjeç, hyri në skenën politike dy vjet më parë, duke fituar mbështetje në mes të stagnimit ekonomik. Udhëheqësi i partisë Tisza, Peter Magyar, gjatë fushatës zgjedhore u kishte bërë thirrje hungarezëve “që të rimarrin atdheun” për të konfirmuar vendin e Hungarisë në BE si dhe ka premtuar se do të luftojë korrupsionin dhe do të ofrojë shërbime më të mira për qytetarët.
Orban në tubimet zgjedhore kishte paralajmëruar “që të mos vihet gjithçka në rrezik”, duke bërë thirrje që të “mbrohet ajo çfarë kemi arritur. Kryeministri hungarez e kishte bërë Ukrainën temë kyç të fushatës së tij, duke e paraqitur këtë shtet fqinj, që po lufton kundër pushtimit të nisur nga Rusia, si shtet “armiqësor” ndaj Hungarisë.
Ai po ashtu ishte zotuar se do të vazhdojë shtypjen ndaj “organizata të rreme të shoqërisë civile, gazetarëve të blerë, gjykatësve dhe politikanëve”. Sipas organizatës Ambesty Iternational, Hungaria, së bashku me Bullgarinë, janë shtetet më të korruptuara të BE-së./REL
