Pavarësisht reagimeve ndërkombëtare, presidenti venezuelian Nicolas Maduro thotë se do të vazhdojë me planet e tij për të kapur Essequibo, rajoni i pasur me naftë që i përket Guajanës fqinje.
Ai madje urdhëroi, siç raportohet nga BBC, kompaninë shtetërore të naftës të lëshojë licenca minerare në zonë, ndërsa i propozoi Asamblesë Kombëtare të votojë një projektligj që e bën zonën pjesë të Venezuelës.
Qytetarët venezuelianë miratuan të dielën në një referendum me një përqindje prej më shumë se 95% pretendimin e të drejtave ndaj Essequibo, duke rritur tensionet. Edhe pse vetëm 10% e elektoratit votuan, oferta e Essequibo ka një mbështetje të gjerë në vend.
Ndërkohë, Guajana ka vënë forcat e saj mbrojtëse në gatishmëri të lartë.
Venezuelan President Nicolas Maduro claims disputed region in Guyana is now part of Venezuela, authorizes oil exploration
— BNO News (@BNONews) December 6, 2023
Në një mesazh në Facebook, Presidenti i Guajanës, Irfan Ali tha se kishte folur me Sekretarin e Përgjithshëm të OKB-së dhe i kërkoi Këshillit të Sigurimit të OKB-së të shqyrtonte ndërhyrjen.
“Ky është një kërcënim i drejtpërdrejtë për integritetin territorial, sovranitetin dhe pavarësinë politike të Guajanës. Guajana e sheh këtë si një kërcënim të menjëhershëm…dhe do të intensifikojë masat parandaluese për të mbrojtur territorin e saj”, thekson ai. Ai gjithashtu u përpoq të qetësonte investitorët në vend – dhe kryesisht kompanitë e naftës – se paratë e tyre janë të sigurta.
Venezuela ka argumentuar për vite me radhë se vendimi i vitit 1899 për t’i dhënë Mbretërisë së Bashkuar territorin prej 159,500 kilometra katrorë ishte i padrejtë dhe se lumi Essequibo duhet të ishte kufiri natyror, siç ishte në 1777, gjatë kohës së Perandorisë Spanjolle. Zona erdhi nën sundimin e Guajanës pas pavarësisë së saj.
Çështja është para Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë, megjithëse Venezuela pretendon se gjykata nuk ka juridiksion për të vendosur mbi këtë çështje. Gjykata ka paralajmëruar Venezuelën të mos ndërmarrë asnjë veprim që mund të ndryshojë status quo-në në Essequibo.
Debati u nxit nga zbulimi i naftës në 2015 në brigjet e Essequibo dhe më shumë këtë shtator kur Guajana mbajti një ankand për licencat e kërkimit në ujërat në fjalë.
Kujtohet se Venezuela ka rezervat më të mëdha të provuara të naftës në botë.
