Çmimet e naftës u rikthyen mbi 100 dollarë për fuçi, ndërsa tregjet aziatike të energjisë u hapën më lart të hënën, pasi bisedimet midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit dështuan të arrinin një marrëveshje të re dhe Donald Trump njoftoi se do të bllokonte portet iraniane.
Indeksi ndërkombëtar i naftës Brent u rrit me 7.3% në 102.30 dollarë (76.32 paund), ndërsa nafta amerikane West Texas Intermediate u rrit me 8.7% në 104.94 dollarë. Dështimi i negociatave të fundjavës rrit shqetësimet se kriza globale e energjisë do të thellohet.
Kujtojmë se të mërkurën e kaluar, çmimi i naftës kishte rënë ndjeshëm nën 100 dollarë , pas marrëveshjes Uashington-Teheran për një armëpushim të kushtëzuar dyjavor , i cili përfshinte edhe hapjen e Ngushticës së Hormuzit.
Ngushticat, nëpër të cilat kalojnë rreth një e pesta e dërgesave të energjisë në botë, janë bërë një pikë kyçe lufte me Iranin, pasi Teherani iu përgjigj sulmeve SHBA-Izrael me kërcënime kundër anijeve që përpiqeshin të kalonin nëpër to.
Transporti detar është ndalur kryesisht që nga fillimi i konfliktit më 28 shkurt, megjithëse disa vende, përfshirë Indinë dhe Malajzinë, kanë siguruar kalim të sigurt për anijet e tyre. Ndërprerja ka çuar në një rritje të çmimeve globale të energjisë.
Bisedimet SHBA-Iran po ndiqeshin nga afër për shenja se ndërprerjet në dërgesat e naftës përmes Ngushticës së Hormuzit mund të përmbahen së shpejti, tha ekonomisti Chua Yeow Hwee i Universitetit Nanyang në Singapor.
“Çmimet e naftës ka të ngjarë të mbeten të larta, pasi pritjet tani varen nga fakti nëse bllokada zbatohet plotësisht, nëse ndërprerjet e transportit detar do të zgjaten dhe nëse diplomacia do të rifillojë”, tha ai.
Indekset kryesore të aksioneve në Azi shënuan rënie në tregtimin e mëngjesit të së hënës.
Indeksi Nikkei 225 i Japonisë ra me 1%, ndërsa Kospi i Koresë së Jugut ra me 0.8%.
Ekonomitë aziatike janë veçanërisht të prekura nga zhvillimet , pasi ato varen shumë nga nafta e Lindjes së Mesme.
Kontratat e ardhshme të aksioneve amerikane treguan gjithashtu për një hapje në rënie për Wall Street.
Kontratat e ardhshme janë marrëveshje për të blerë ose shitur një aset me një çmim të paracaktuar në një kohë të caktuar në të ardhmen dhe përdoren si një tregues i drejtimit të tregjeve.
Çmimet e energjisë dhe tregjet financiare kanë luhatur ndjeshëm në javët e fundit, ndërsa investitorët reagojnë ndaj zhvillimeve në konflikt.
Çmimi i naftës Brent kishte rënë në gati 90 dollarë më 8 prill, pas një marrëveshjeje armëpushimi që solli edhe rihapjen e Ngushticës së Hormuzit. Që atëherë, çmimet kanë mbetur të paqëndrueshme, ndërsa dyshimet rriten rreth kohëzgjatjes së armëpushimit dhe sulmet izraelite në Liban vazhdojnë.
Trump tha në një postim në platformën Truth Social të dielën se SHBA-të do të fillonin “BLLOKIMIN e çdo anijeje që përpiqet të hyjë ose të dalë nga Ngushtica e Hormuzit”. Centcom më vonë njoftoi se bllokada e transportit detar për në dhe nga portet iraniane do të hynte në fuqi në orën 10:00 të mëngjesit sipas Orës Lindore (14:00 GMT) të hënën.
Ajo tha se masa do të zbatohej “jo-diskriminuese për anijet e të gjitha vendeve që hyjnë ose dalin nga portet dhe zonat bregdetare iraniane”. Centcom gjithashtu vuri në dukje se anijet “nuk do të pengohen” të kalojnë tranzitin e Ngushticës së Hormuzit kur ato “drejtohen për në dhe nga portet jo-iraniane”.
Kryetari i parlamentit të Iranit, Mohammad Bagher Ghalibaf, i cili udhëhoqi negociatat për Teheranin në Pakistan, tha se vendi “nuk do të nënshtrohet ndaj asnjë kërcënimi”, sipas mediave lokale.
Nga ana e tyre, Marina e Gardës Revolucionare të Iranit paralajmëroi se çdo anije ushtarake që i afrohet Ngushticës për të zbatuar bllokadën do të konsiderohet shkelje e armëpushimit midis Uashingtonit dhe Teheranit dhe “do të trajtohet ashpër”.
